Αρχείο ετικέτας Μακεδονία

Ιστορικά και Λαογραφικά του Αγ.Κοσμά Γρεβενών

Σήμερα θα σας παρουσιάσω εδώ την εργασία του Αθανασίου Τόλιου «Ιστορικά και Λαογραφικά του Αγ.Κοσμά Γρεβενών».

Η εργασία αυτή αναφέρεται στα ήθη, έθιμα, λεξιλόγιο, παραδοσιακή φορεσιά του χωριού και πλήθος παραδοσιακών τραγουδιών διασωσμένων στη μνήμη του Αθ.Τόλιου, γεννημένου το 1904!

 

Δείτε και διαβάστε την ολόκληρη στον παρακάτω σύνδεσμο

http://www.tsiraki.gr/istorikatolios.pdf

Το βιβλίο είναι full text και μπορείτε να το κατεβάσετε.

πηγή: http://www.tsiraki.gr/

περισσότερες γκραβούρες με παραδοσιακές φορεσιές της Ελλάδος μπορείτε να δείτε στον παρακάτω σύνδεσμο

More designs of the 19th century Greek Traditional Costumes can be found in the following link

Traditional Dress of Greece 

Advertisements

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΣΟΧΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ- FEMALE GREEK TRADITIONAL DRESS OF SOXOS NEAR THESSALONIKI

Η Ευθυμία Αγιτζίδου σε αυτή την εργασία η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ, 36|2007, 225-254 αναφέρεται στην παραδοσιακή γυναικεία φορεσιά του Σοχού Θεσσαλονίκης. Αξίζει τον κόπο όσοι ενδιαφέρονται για την ελληνική παραδοσιακη φορεσιά να διαβάσουν το άρθρο που μπορείτε να το βρείτε full text  στον παρακάτω σύνδεσμο

The writer Efthimia Agitzidou in this work published in the journal of the Society for Macedonian Studies MAKEDONIKA, 36 | 2007, 225-254 describes the female greek traditional dress of Soxos in Thessaloniki .It’s worth for those interested in Greek traditional dress to read the article that you can find full text on the link below

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΤΟΥ ΣΟΧΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ- FEMALE GREEK TRADITIONAL DRESS OF SOXOS THESSALONIKI BY EFTHIMIA AGITZIDOU

Παπάζης Ευάγγ. με τη σύζυγό του Μαρία και την πρωτότοκη κόρη τους Δήμητρα (μετέπειτα Αδαμίδου)
Φωτογραφία από το Ola Sohos στο facebook του Σάκη Βραζιλιάνου. Η δήμαρχος Μενέλαος Βασιλικός χορεύει με τις φουστανούσσες.

Πηγη των φωτογραφιών https://sohalis.wordpress.com

Δείτε φορεσιές του 19ου αιώνα από την περιοχή της Θεσσαλονίκης see more traditional costumes of Thessaloniki in  TRADITIONAL COSTUME OF GREECE

Φωτογραφίες: Έτσι ήταν η Θεσσαλονίκη τη Ρωμαϊκή εποχή!

Η φίλη μου η Ελένη που γνωρίζει την αγάπη μου για τον ελληνικό πολιτισμό μου έστειλε ένα link το οποίο είναι φανταστικό και το μοιράζομαι σήμερα μαζί σας. Η ιστοσελίδα voria.gr δημοσίευσε πρόσφατα την τρισδιάσταση ψηφιακή απεικόνιση του Γαλεριανού Συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης, μια φανταστική δουλειά που εκπονήθηκε από την ομάδα των αρχιτεκτόνων της ΙΣΤ Εφορείας Αρχαιοτήτων Φ.Αθανασίου, Β.Μάλαμα, Μ.Μίζα και Μ.Σαραντίδου, στο πλαίσιο των εργασιών αποκατάστασης του μνημείου. Οι εικόνες της ψηφιακής αναπαράστασης και το αντίστοιχο βίντεο υλοποιήθηκαν από τον αρχιτέκτονα Φώτη Τσακμάκη, ενώ όλο το έργο πραγματοποιήθηκε με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ. Σας αναδημοσιεύουμε εδώ όλο το άρθρο για να θαυμάσετε την πανέμορφη διάταξη της Θεσσαλονίκης του 4ου-6ου μ.Χ αιώνα.

«Το γνωρίζατε ότι η Καμάρα (Αψίδα του Γαλερίου) είχε οκτώ συνολικά πεσσούς, ότι η Ροτόντα ήταν ναός αφιερωμένος στην αρχαία θρησκεία, και ότι τον 4ο-6ο αιώνα μ.Χ. λειτουργούσε Ιππόδρομος που ξεκινούσε από το ύψος της Εγνατίας και έφθανε έως τη θάλασσα;Τα παραπάνω κτίσματα, και πλήθος άλλων όπως το Ανάκτορο, το Οκτάγωνο, η Βασιλική και η Αψιδωτή Αίθουσα αποτελούσαν μέρος του μεγαλειώδους Γαλεριανού Συγκροτήματος, του «παλατιού» του τετράρχη Γαλερίου (260-311 μΧ), ο οποίος είχε ως «έδρα» του τη Θεσσαλονίκη, μεταμορφώνοντάς την σε μια από τις σημαντικότερες αυτοκρατορικές πόλεις της ύστερης ρωμαϊκής εποχής.

Οι φωτογραφίες δημοσιεύονται από το Voria.gr

Γαλεριανό συγκρότημα: Πομπική οδός και κύρια λεωφόρος:

Με τη βοήθεια της τεχνολογίας, και μετά από μακρόχρονη επιστημονική μελέτη, η ΙΣΤ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων πραγματοποίησε μια ψηφιακή απεικόνιση του μνημείου, η οποία παρουσιάζεται από σήμερα, 1η Νοεμβρίου, στην αίθουσα πολυμέσων της Εφορείας Αρχαιοτήτων, που βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Δημ. Γούναρη και Αλ. Σβώλου. Παράλληλα, κυκλοφορεί και ένας οδηγός τσέπης, ο οποίος παρουσιάζει τη συνοικία του ανακτόρου, και δίνει τη δυνατότητα στον αναγνώστη  να κατανοήσει τη μορφή των κτηρίων στην εποχή της λειτουργίας τους (4ο-7ο αιώνα μΧ), καθώς και να αποκτήσει μια πληρέστερη εικόνα της Νοτιοανατολικής περιοχής της αρχαίας Θεσσαλονίκης.

Εικονική περιήγηση στο Γαλεριανό Συγκρότημα

Το Γαλεριανό Συγκρότημα είναι αποτέλεσμα του φιλόδοξου οικοδομικού προγράμματος του Γαλερίου, και συνδέεται με την τελευταία περίοδο ακμής της αρχαίας πόλης της Θεσσαλονίκης, όταν ο τετράρχης την όρισε ως έδρα του, αναγνωρίζοντας τη δυναμική της και ενισχύοντας τον ρόλο της ως σταυροδρόμι πολιτισμών και κέντρο ανάπτυξης όλης της περιοχής.

Η ανέγερση των ανακτόρων στη Θεσσαλονίκη ξεκίνησε στο τέλος του 3ου μΧ αιώνα, μετά τη νίκη του Γαλερίου επί του βασιλιά των Περσών Ναρσή στην Αρμενία το 298 μΧ.

Το Γαλεριανό Συγκρότημα κτίσθηκε στις παρυφές της πόλης, δίπλα στο ανατολικό τείχος. Προς το Νότο εκτεινόταν σχεδόν μέχρι τη θάλασσα (οδός Μητροπόλεως), ενώ το δυτικό του όριο θεωρείται πως ήταν στην οδό Απελλού.

Το ανάκτορο αποτελούνταν από δύο οικοδομικά σύνολα, συνδετικός κρίκος των οποίων είναι η Αψίδα του Γαλερίου. Στο βόρειο τμήμα του βρίσκεται η Ροτόντα, ενώ νότιά της βρίσκεται η Αψιδωτή Αίθουσα (οικοδομικά κατάλοιπα επί του πεζόδρομου Δ.Γούναρη, τμήμα μεταξύ των οδών Αλ.Σβώλου και Ι.Μιχαήλ) και τα οικοδομήματα του αρχαιολογικού χώρου της πλατείας Ναυαρίνου (Βασιλική, κεντρική κτηριακή ενότητα, διώροφο κτήριο, λουτρά, Οκτάγωνο).

Η Ροτόντα

Η Ροτόντα ήταν κατά την τετραρχική περίοδο ναός αφιερωμένος στην αρχαία θρησκεία, ενώ κατά την παλαιοχριστιανική εποχή (4ος έως αρχές του 6ου αι. μΧ) μετατράπηκε σε χριστιανικό ναό, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στους Ασώματους ή Αρχάγγελους.

Η Αψίδα του Γαλερίου

Νότια της Ροτόντας υπήρχε θριαμβική Αψίδα (η γνωστή σήμερα Καμάρα), η οποία κτίσθηκε μεταξύ του 298 και του 305 μΧ, σε ανάμνηση της εκστρατείας και της νίκης του Γαλερίου κατά των Περσών.

Το οικοδόμημα στην τελική του μορφή αποτελούνταν από οκτώ πεσσούς, διατεταγμένους ανά τέσσερις σε δύο παράλληλες σειρές. Σήμερα σώζονται μόνο τρεις πεσσοί, οι οποίοι φέρουν ανάγλυφες παραστάσεις που απεικονίζουν τις νικηφόρες εκστρατείες των Ρωμαίων κατά των Περσών το 297, καθώς και συμβολικές εικόνες που προπαγανδίζουν τη στρατιωτική δύναμη του Γαλερίου και την ισχύ της τετραρχίας.

Η Αψιδωτή Αίθουσα

Πρόκεται για πιθανόν το τελευταίο προς βορρά κτήριο του ανακτόρου. Ήταν κτισμένη σε έναν νοητό άξονα με κατεύθυνση βορρά-νότου, ενώ τα ερείπια του κτηρίου είναι ορατά στο ανατολικό τμήμα του αρχαιολογικού χώρου της πλατείας Ναυαρίνου.

Σύμφωνα με νεώτερες απόψεις, η Αψιδωτή Αίθουσα ήταν τρικλίνιο, χρησιμοποιούνταν δηλαδή για τη διοργάνωση συμποσίων και άλλων τελετών που συνδέονταν με την παρουσία του αυτοκράτορα και της ακολουθίας του στον ιππόδρομο.

Η Βασιλική

Η Βασιλική ήταν ένα μεγαλοπρεπές κτήριο, το οποίο λειτουργούσε ως αίθουσα υποδοχής και ακροάσεων. Από το συνολικό οικοδόμημα είναι σήμερα ορατή μόνο η δυτική τοιχοποιία και το μεγαλύτερο τμήμα της αψίδας, ενώ το υπόλοιπο κτίσμα είναι θαμμένο κάτω από τον πεζόδρομο της πλατείας Ναυαρίνου και της οδού Γούναρη.

Το Οκτάγωνο

Το Οκτάγωνο αποτελεί, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, ένα από τα κυριότερα οικοδομήματα του συγκροτήματος. Σύμφωνα με την επικρατέστερη ιστορική έρευνα, προοριζόταν για αίθουσα ακροάσεων ή αίθουσα θρόνου των ανακτόρων, ενώ αργότερα λειτούργησε και ως χριστιανικός ναός.

Η καταστροφή του Οκταγώνου τοποθετείται τον 7ο αιώνα μΧ, εποχή που η Θεσσαλονίκη συγκλονίζεται από ισχυρούς σεισμούς, που κατέστρεψαν τα περισσότερα κτήριά της. Μετά την καταστροφή του κτίσματος, ο προθάλαμός του μετατράπηκε σε δεξαμενή, η οποία λειτούργησε μέχρι τον 14ο αιώνα.

Ο Ιππόδρομος

Κατά τους χρόνους της Τετραρχίας, ο Ιππόδρομος ήταν ένα από τα πιο σημαντικά δημόσια οικοδομήματα, καθώς, εκτός από τους αγώνες που διεξάγονταν σε αυτόν, αποτελούσε έναν κατ’ εξοχή πολιτικό χώρο, όπου ο λαός επικοινωνούσε με τον αυτοκράτορα και εξέφραζε τη βούλησή του.

Ο Ιππόδρομος κατασκευάστηκε στις αρχές του 4ου αι. μΧ, ενώ, σύμφωνα με τις γραπτές πηγές, συνέχισε να λειτουργεί τουλάχιστον μέχρι τον 6ο αιώνα. Τα ερείπια του Ιπποδρόμου σώζονται αποσπασματικά, ανατολικά της εκκλησίας της Νέας Παναγίας (πλατεία Φαναριωτών), καθώς και στον ακάλυπτο χώρο των οικοδομικών τετραγώνων της πλατείας Ιπποδρομίου και των οδών Γούναρη, Φιλικής Εταιρείας και Αγαπηνού.»

πηγή αναδημοσίευσης κειμένου

ΜΠΕΛΑ ΟΛΥΜΠΙΑ: Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟ ΓΝΩΣΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΚΑΙ ΧΟΡΟ

Bρήκαμε εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και αναδημοσιεύουμε σήμερα την πρωτότυπη έρευνα του Χρήστου Κ. Κόϊου σχετικά με την ιστορία του γνωστού τραγουδιού «Μπέλα Ολυμπία» που είναι και ιστορία της οικογένειάς του!

«Στη Γρίβα της Μακεδονίας, στους πρόποδες του Πάικου, γεννήθηκε το τραγούδι αυτό από την ιστορία της Ολυμπίας Κόϊου, κόρη του μεγαλοκτηνοτρόφου Χρήστου Kόϊου και της Πετρούλας γεννήθηκε το 1896 και ήταν η μεγαλύτερη κόρη της 6μελής οικογένειας και αδερφή των Διονύση (1900), Μαρίας (1903) και Κύρου (1910).

Η Ολυμπία ήταν μια πανέμορφη κάτασπρη κοπέλα, ψηλή και ξανθιά, εξ΄ ού και το μετέπειτα προσωνύμιο της «Μπέλα» που σημαίνει  όμορφη και στα «Εντόπια».Τα πανέμορφα χαρακτηριστικά , η κορμοστασιά και η ομορφιά της γρήγορα την έκαναν ξακουστή στην γύρω περιοχή και έγιναν η αιτία, να δημιουργήσει μεγάλη φήμη

Όταν ήταν πλέον σε ηλικία γάμου, άρχισαν και τα προξενιά. Πλούσιοι γαμπροί συνέρρεαν στη Γρίβα, από παντού. Σε καθημερινή βάση στο πατρικό της σπίτι, πριν την πλατεία του χωριού, κατακλύζονταν από υποψήφιους γαμπρούς, μουσικά όργανα και καντάδες..

Η Ολυμπία όμως, παρά τα πάμπολλα ταξίματα και προικιά ήδη αγαπούσε τον Πούλκα Ιωάννη, μετέπειτα άντρα της, Γραμματέα και Πρόεδρο του χωριού, και απέκτησαν 4 παιδιά. Τον Θεόδωρο, την  Αθηνά, την  Φιλίτσα και τον  Χρήστο.

Ολυμπία Κόιου (Μπέλα Λυμπίω) το 1913 με τον σύζυγο της Πούλκα Ιωάννη φορώντας την μοναδική παραδοσιακή ενδυμασία της Γρίβας «άλα Τούρκα» πηγη

Το τραγούδι εξιστορεί την προσπάθεια των επίδοξων γαμπρών, μαζί με τις προσφορές προικός και επίδειξη του πλούτου τους, να πείσουν την Ολυμπία και τους γονείς της, με τα ταξιματά τους, να τους επιλέξει.

Η μπέλα Ολυμπία απεβίωσε σε ηλικία 90 ετών (1986) και ενταφιάστηκε στο κοιμητήριο του Ι.Ν. Αγίου Αθανασίου Γρίβας.

Τα λόγια του τραγουδιού παρατίθενται αμέσως παρακάτω:

Τα όργανα βαρούνε μπέλλα Λυμπιώ
τα όργανα βαρούνε μπέλλα Λυμπιώ,
γλυκιά μου μάνα Γουμεντσιώτες πάνε
Γουμεντσιώτες πάνε απ΄ τ’ς γκρέντες να κοιτάνε.

Παν τα Παληκάρια μπέλλα Λυμπιώ
παν τα Παληκάρια μπέλλα Λυμπιω
Γλυκιά μου μάνα να πάρουν την Λυμπίω
να πάνε την Λυμπίω στην εκκλησιά

Έμπρος πάει η μπέλλα, μπέλλα Λυμπιώ
έμπρος πάει κι ο Ντίνος, ο Ντίνος ο ρουσσός
ωχ αμάν αμάν, ο Ντίνος ο ρουσσός
ωχ αμάν αμάν, του Ατζιμιτσιώφ.

Έμπρος πάει η μπέλλα, η μπέλλα Λυμπιώ
άπο πίσω πάει, Ντίνος Ατζιμιτζιώφ
τον ακολουθεί ο Θάνος ο Μπούλεβ
ο Θάνος ο Μπούλεβ την ακολουθεί

Πιό πίσω από τον Ντίνο, μπέλα Λυμπιώ
πιό πίσω κι απ΄ τον Θάνο, μπέλα Λυμπιώ
είναι και ο Γιάννης, ο Γραμματικός
ωχ αμάν αμάν ο Γιάννης ο Πούλκας

Ο Ντίνος έχεις σπίτι, σπίτι με αυλή,
ο Ντίνος έχεις σπίτι, σπίτι με αυλή,
εχεί μεγάλο σπίτι, τεράστιο κονάκι,
οικόπεδο μεγάλο κι άλλο θε να φτιάσει

Ο Γιάννης σπίτι δεν έχει, μπέλλα Λυμπιώ
ο Γιάννης σπίτι δεν έχει, που θα μείνετε
πως θα παντρευτείτε τι σπιτικό θα κάνετε
με άδειο τρουβά πως θα ζήσετε

Χορός : Γυναικείος
Τύπος : Συρτός σε ελεύθερη κίνηση
Ρυθμός : Δίσημος

Αναδημοσίευση απο την πηγή:

Πρότυπη έρευνα Χρήστος Κόιος εφημερίδα της Γρίβας