Αρχείο ετικέτας αρχαιοελληνική τέχνη

Ὁ βιολιστὴς τῶν Ἀβδήρων…

Στα αρχαία Άβδηρα έπαιζαν βιολί! 

     Η Θράκη είναι μουσικομάνα. Γέννησε πλήθος μουσικών, αλλά και μουσικών οργάνων. Η απαρίθμησή τους και μόνον θα αποτελούσε την ύλη ενός ολόκληρου βιβλίου. Ένα απ’ αυτά τα μουσικά όργανα – που, όμως, λένε πως δεν ήταν γνωστό στην αρχαία Ελλάδα – είναι και το βιολί – το οποίο τότε δεν το έλεγαν φυσικά έτσι. 

     Απόδειξη περί τούτου είναι η ύπαρξις ενός αρχαίου πήλινου ειδωλίου (περίπου 3ος αι. π.Χ.) που ευρέθη στα Άβδηρα, και εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλλας (αρ. ευρ. Ε 193). Είναι καμωμένο από ροδοκάστανο πηλό, και σε μερικά σημεία του ήταν ζωγραφισμένο με λευκό και κυανό χρώμα. Το εύρημα ευρέθη σε τάφο, μαζί με άλλα τέσσερα ειδώλια Ερωτιδέων. Στο πίσω μέρος του φέρει οπή, κάτι που σημαίνει ότι μάλλον το κρεμούσαν από εκεί, και ο πτερωτός θεός-μουσικός έδειχνε πράγματι πως πετά. Απ’ το (συγκολλημένο) ειδώλιο λείπουν τα πτερά, η κεφαλή, τμήμα του δεξιού χεριού και τμήμα του δεξιού ποδιού, αλλά σώθηκε αυτό που έπρεπε να σωθεί. 

     Εικονίζει έναν Έρωτα, με την μορφή γυμνού παιδιού (σημείο αγνότητος), που φέρει γύρω από την μέση του τυλιγμένο ένα ιμάτιο, που ήταν βαμμένο λευκό, η άκρη του οποίου πέφτει κατά μήκος του αριστερού του ποδιού. Ως εδώ τίποτε το περίεργο. Αλλά ο Έρως αυτός κρατά στο αριστερό του χέρι ένα τρίχορδο μουσικό όργανο, που το στηρίζει στον δεξιό ώμο του, ενώ το προτεταμένο δεξί χέρι (που το μισό λείπει), θα κρατούσε πιθανότατα δοξάρι (ή άλλο είδος «πλήκτρου», όπως το έλεγαν τότε). Τα δάκτυλα του αριστερού χεριού πιέζουν τις χορδές στο τέλος του βραχίονος του μουσικού οργάνου. 

     Δεν υπάρχει, λοιπόν, καμμιά αμφιβολία πως πρόκειται για ένα σύγχρονου τύπου αρχαίο βιολί, ίσως άρπα με δοξάρι, που παίζει αυτός ο Έρωτας, σπάνια, έως σπανιότατη – ίσως και μοναδική – απεικόνιση σε αρχαίο κομμάτι, αν εξαιρέσει κανείς σχετικό το ανάγλυφο του Εθν. Αρχ. Μουσείου Αθηνών, που εικονίζει τον μουσικό διαγωνισμό Απόλλωνος-Μαρσύα, που όμως έγινε με κιθάρα! Το ανάγλυφο του Εθν. Μουσείου είναι λίγο μεταγενέστερο απ’ αυτό των Αβδήρων (ανάγεται στο 330-320 π.Χ.)!.. 

     Αυτό το μουσικό όργανο, λοιπόν, του Έρωτα των Αβδήρων ανήκει στην μεγάλη οικογένεια των λαγούτων, αλλά δεν είναι πανδουρίδα, αφού αυτή δεν στηριζόταν στον ώμο, αλλά στην κοιλιακή χώρα, όπως η εξέλιξή της, ο ταμπουράς και το μπουζούκι. Και αν στηριζόταν στον ώμο, είχε άλλη στήριξη απ’ αυτήν του ειδωλίου των Αβδήρων. Κάτι ανάλογο με τον «βιολιστή των Αβδήρων» έχει βρεθεί και στην περιοχή της αρχαίας Κορίνθου. 

     Επειδή το αρχαίο μουσικό όργανο που εικονίζεται στο εύρημα των Αβδήρων είναι τρίχορδο, εξάγουμε το συμπέρασμα πως είναι ένα πρωτόγονο βιολί, αφού το σημερινό βιολί είναι τετράχορδο (σολ, ρε, λα, μι). Επισήμως είναι αποδεκτό ότι το βιολί, ίσως, και να προέρχεται από το αραβικό μουσικό όργανο ρεμπάμπ, που έγινε γνωστό στην Ευρώπη μετά την αραβική εισβολή στην Ισπανία (711 μ.Χ.). Ο πρόγονος του βιολιού, η βιέλλα (> βιόλες, βιολιά), απαντάται σε βυζαντινές περγαμηνές, και παιζόταν από τα τέλη του 10ου-13ο αι. και με δοξάρι. Η σημερινή ονομασία του οργάνου («βιολί») απαντάται για πρώτη φορά στην Γαλλία το 1577. 

     Τώρα, λοιπόν, είναι καιρός να αναθεωρηθούν αυτές οι απόψεις και το εύρημα μας αναγκάζει να σκεφτόμαστε πως το πρώιμο «βιολί» – παραλλαγή της πανδουρίδος – ήταν γνωστό στην Θράκη, και οι Θρακιώτες μουσικοί το διέδωσαν στο Αιγαίο και την Μ. Ασία – γι’ αυτό και είναι τόσο διαδεδομένο σ’ αυτά τα μέρη – απ΄ όπου έφθασε έως τους άραβες, οι οποίοι με την σειρά τους, ίσως, το διέδωσαν στην Ισπανία. 

 

Πηγή: Ὁ βιολιστὴς τῶν Ἀβδήρων…

Advertisements

Greek cities of the 17th century by J.Spon/ Ελληνικές πόλεις του 17ου αιώνα στο έργο του J.Spon

Ο Ζακόμπ Σπον (γερμ. Jacob Spon, γαλλ. Jacques Spon, 1647-1685) υπήρξε Γάλλος ιατρός και πρωτοπόρος αρχαιολόγος και ένας από τους πρώτους που μελέτησε τα ελληνικά αρχαιολογικά μνημεία. Έγραψε λεπτομερές οδοιπορικό με το όνομα Voyage d’Italie, de Dalmatie, de Grèce et du Levant που τυπώθηκε το 1679, και σε γερμανική μετάφραση το 1681 και 1690, το οποίο είναι σημαντικο τεκμήριο της ζωής της εποχής του. Στα επόμενα χρόνια κυκλοφόρησε τα συγγράμματα Histoire de la république de Genève (1680), Récherches curieuses d’antiquité (1683) και Miscellanea eruditae antiquitatis (1685).

Jacob Spon (or Jacques; in English dictionaries given as James) (Lyons 1647 – Vevey, Switzerland, 25 December 1685), a Frenchdoctor and archaeologist, was a pioneer in the exploration of the monuments of Greece and a scholar of international reputation in the developing «Republic of Letters«. Spon travelled to Italy, and then to Greece, to Constantinople and the Levant in 1675–1676 in the company of the English connoisseur and botanist Sir George Wheler (1650–1723), whose collection of antiquities was afterwards bequeathed to Oxford University. They were among the first knowledgeable Western European antiquaries to see the antiquities of Greece at first hand. Spon’s Voyage d’Italie, de Dalmatie, de Grèce et du Levant (1678) remained a useful reference work even in the time of Chateaubriand, who employed it in his trip to the East.

Voyagie door Italien, Dalmatien, Grieckenland, en de Levant. Gedaan in de jaren 1675 en 1676 by Spon, Jacob, 1647-1685; Wheler, George, Sir, 1650-1723 Published 1689

Μη διστάσετε να αφήσετε ένα σχόλιο κάτω από την ανάρτηση… Πείτε μας αν σας άρεσε η ανάρτηση, ρωτήστε ο,τι θέλετε και ας κάνουμε μια συζήτηση γύρω από το θέμα…

Don’t hesitate to leave a comment under the post… Tell us if you liked it, ask questions and let’s discuss on the topic!

Greek ancient art in Tournefort (18th century)/ Αρχαία Ελληνική Τέχνη στο έργο του Tournefort (18ος αιώνας)

Ο Ζοζέφ Πιτόν ντε Τουρνεφόρ (Joseph Pitton de Tournefort, 5 Ιουνίου 165628 Δεκεμβρίου 1708) ήταν Γάλλος βοτανολόγος. Την περίοδο από το 1700 ως το 1702 επισκέφθηκε τα ελληνικά νησιά και εν συνεχεία την Κωνσταντινούπολη, τα σύνορα του Εύξεινου Πόντου, την Αρμενία και τη Γεωργία, συλλέγοντας φυτά και κάνοντας διάφορες επιστημονικές παρατηρήσεις. Συνοδεύτηκε στα ταξίδια αυτά από τον Γερμανό βοτανολόγο Αντρέας φον Γκουντελσχάιμερ(Andreas von Gundelsheimer, 1668-1715) και τον καλλιτέχνη Κλοντ Ομπριέ (Claude Aubriet, 1651-1743). Η περιγραφή για εκείνο το ταξίδι δημοσιεύτηκε μετά το θάνατό του (Relation d’un voyage du Levant) και περιλαμβάνει γκραβούρες που απεικονίζουν φυτά αλλά και ενδιαφέροντα δείγματα της αρχαιοελληνικής τέχνης.

Joseph Pitton de Tournefort, (1656-1708) was a French botanist. In the period from 1700 until 1702 he visited the Greek islands and then Constantinople, the borders of Black Sea, Armenia and Georgia, collecting plants and making various scientific observations.  He was accompanied on these trips by the German botanist Andreas von Gkountelschaimer  (1668-1715) and the artist Claude Aubriet, (1651-1743). The description of that journey was published after his death (Relation d’un voyage du Levant) and includes engravings depicting plants and interesting examples of ancient Greek art.

Tournefort 1717
Tournefort 1717

Bas relief sur la porte d’ Ephese

THE FRASICLEIA FUNERAL ANCIENT STATUE/ ΤΟ ΕΠΙΤΥΜΒΙΟ ΑΓΑΛΜΑ ΤΗΣ ΦΡΑΣΙΚΛΕΙΑΣ

ΑΓΑΛΜΑ ΤΗΣ ΦΡΑΣΙΚΛΕΙΑΣ-FRASICLEIA STATUE

Το άγαλμα της Κόρης Φρασίκλειας βρέθηκε στην Μερεντα Αττικής , στο αρχαίο Νεκροταφείο Μυρρινούντος.

Ήταν επιτύμβιο άγαλμα και βρέθηκε θαμμένο μαζί με έναν Κούρο και εκτίθενται  μαζί στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθηνάς.
Είναι κατασκευασμένο από Παριανό μάρμαρο και χρονολογείται γύρω στο 550 π.Χ.
Στην βάση του αγάλματος είναι χαραγμένο ένα επίγραμμα που μας πληροφορεί για το όνομα και την ιδιότητα της νεκρής: «Μνήμα της Φρασίκλειας θα λέγομαι για πάντα κόρη [δηλαδή ανύπαντρο κορίτσι], γιατί από τους θεούς μου έλαχε να πάρω αντί για γάμο αυτό το όνομα.»
Xαραγμένο και το όνομα του γλύπτη που είναι ο Αριστίων ο Πάριος.
Το ύψος του αγάλματος είναι υπερφυσικό ,2.11 μ. και διατηρεί ακόμα μέρος της αρχαίας βαφής.
Μια απεικόνιση πώς ήταν το άγαλμα στην πραγματικότητα δείχνει η παρακάτω φωτογραφία. Η απεικόνιση έχει γίνει από την δρ. Αικατερίνη Καρακάση και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Αρχαιολογία».

Η κόρη φαίνεται με το δεξί χέρι να ανασηκώνει το χιτώνα στο πλάι και με το αριστερό κρατάει ένα μπουμπούκι λωτού μπροστά στο στήθος. Τα μαλλιά της είναι περίτεχνα χτενισμένα, φέρουν στεφάνι διακοσμημένο με άνθη, ενώ η κεφαλή και τα χέρια στολίζονται με πλούσια κοσμήματα.

 

Statue of the Kore Phrasikleia was found in Merenda in Attica, in the ancient cemetery of Myrrinounta.
It was a funerary statue and was found buried with a Kouros and they are exposed in the National Archaeological Museum of Athens.
It is made of Parian marble and dates back to around 550 BC
At the base of the statue there is inscribed an epigram that informs us about the name and title of the dead: «Tomb of Phrasikleia:  my name will forever be kore (unmarried girl)  because of my gods it fell to me not to get married and have that name. »
It is also inscriped the sculptor’s name is Aristion Parios.
The height of the statue is supernatural, 2.11 m. and still preserves part of the ancient painting.
An illustration of how the statue was actually, is shown at the photo below. The display has been made by Dr. Catherine Karakasi and was published in the magazine «Archaeology».

The kore appears with her right hand lifting the robe to the side and with the left holding a lotus bud in front of the chest. Her hair is elaborately combed and bear a wreath decorated with flowers, while the head and hands are adorned with rich jewels.

SOURCES: http://norrkoping10.rssing.com/browser.php?indx=6420147&item=16267

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/AR/Frasikleia.htm