Αρχείο κατηγορίας ARTISTS INSPIRED FROM GREEK CULTURE

Οι πετρινες βρυσες των αναμνήσεων και της έμπνευσης…

Οι πέτρινες βρύσες ήταν κομβικό σημείο για τη συνάντηση των χωρικων των προηγούμενων αιώνων. Μιας και το τρεχούμενο νερό δεν έφτανε μέχρι το σπίτι όπως σήμερα, οι γυναίκες και τα παιδιά αναγκάζονταν να το μεταφέρουν απο τη δημοσια βρυση με κανάτια για τις ανάγκες της οικογένειας. Αργότερα εμφανίστηκε το επάγγελμα του νερουλά, ο οποίος για μικρό χρηματικό αντίτιμο μετέφερε μια ποσότητα νερού από την πετρινη βρυση της περιοχής στα σπίτια.

ea4eef451331c31647601c9b59c477ba
Κρήτη 1955, Erich Lessing

Μικρό αγόρι παίρνει νερό από τη βρύση Sara Shneiderman Collection

45e3f04886c78dcc4579f3130b301794

50b263e529e742f6ff2e86ecb75a7902
Νερουλάδες Αθήνα 1946 by Leo Stoecker

Η πέτρινη βρυση ήταν και το σημείο συνάντησης και συναναστροφης των νέων αντρων με τα κορίτσια. Μιας και τα ήθη δεν επέτρεπαν στις γυναίκες να κυκλοφορούν ελευθερα, η επίσκεψη τους στην πέτρινη βρύση ήταν και η ευκαιρία τους να δουν και να ανταλλάξουν δυο λόγια με  τους υποψήφιους μνηστήρες τους. Αρκετοί καλλιτέχνες εμπνεύστηκαν απο το θέαμα αυτό και το αποτύπωσαν με το χρωστηρα τους.

dc45c1d5b61e6d66b89da50c4075ee4a
Johann Georg Christian Perlberg (1806-1884)-Scena neoellenica
d75ae5e0e104704755df64ead7ffb897
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΕΡΕΚΕΙΔΗΣ(1862-1929) Στη βρυση
daa988a721be5df810d97edfac748052
Νικόλαος Σαντοριναίος – Το κορίτσι με την στάμνα
954fd4ee-6762-4dd8-892e-5d01c1a66686_g_570
AT THE FOUNTAIN Απόστολος Γεραλης

 

Advertisements

Ο ζωγράφος Θεόφιλος και η ελληνική φορεσιά – Theofilos the painter and the Greek Folk Costume

Ο Θεόφιλος Χατζημιχαήλ, γνωστός απλά ως Θεόφιλος,ή Θεόφιλος Κεφαλάς ή Κεφάλας, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα γεννήθηκε στη Βαρειά της Λέσβου μεταξύ του 1867 και 1870, πρώτο παιδί μια φτωχής οικογένειας που απέκτησε άλλα επτά στη συνέχεια. Το ενδιαφέρον του για τη ζωγραφική εκδηλώθηκε από νωρίς.

3b7cc6cbcfc6cea4e52f83fd679f41b9

Σε ηλικία περίπου δεκαοκτώ ετών ο Θεόφιλος δραπετεύει από τη Μυτιλήνη και φεύγει για τη Σμύρνη, την πόλη με τους χιλιάδες Έλληνες, που είναι το οικονομικό κέντρο της Μικράς Ασίας. Δουλεύει θυροφύλακας (»καβάσης») στο ελληνικό προξενείο και παράλληλα ζωγραφίζει. Στη Σμύρνη, ο Θεόφιλος θα διαμορφώσει την εικαστική του γλώσσα και το βασικό του θεματολόγιο, από τον κόσμο της αρχαιότητας, του Βυζαντίου και της νεώτερης Ελλάδας. Τότε κάνει τη ζωγραφική επάγγελμά του.Με το ξέσπασμα του Ελληνοτουρκικού πολέμου το 1897 φεύγει για την Ελλάδα, με την πρόθεση να καταταγεί εθελοντής. Πριν προλάβει να γνωρίσει τα πεδία των μαχών, ο πόλεμος τερματίζεται. Αποφασίζει να μείνει στον Βόλο, πλούσιο αγροτικό και βιομηχανικό κέντρο στις αρχές του 20ου αιώνα.

contentsegment_15651618w1000_h0_r0_p0_s1_v1jpg

Ο Θεόφιλος φέρεται να είχε και έντονη συμβολή στα κοινωνικά δρώμενα της περιοχής με τη διοργάνωση λαϊκών θεατρικών παραστάσεων στις εθνικές γιορτές, ενώ την περίοδο της Αποκριάς συνήθιζε να έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο, άλλοτε ντυμένος ως Μεγαλέξανδρος και άλλοτε ως ήρωας της Ελληνικής Επανάστασης, με εξοπλισμό και κουστούμια που έφτιαχνε ο ίδιος.

2b4f4e05555868daed03bac5bbdd2297
Υπήρξε πάντοτε ιδιαίτερα φτωχός και συχνά ζωγράφιζε τοίχους καφενείων ή σπιτιών για να κερδίσει ένα πιάτο φαγητό. Εξίσου συχνά έπεφτε θύμα εμπαιγμού και περιφρόνησης, ειδικά λόγω της επιλογής του να εγκαταλείψει τον ευρωπαϊκό τρόπο ένδυσης και να φοράει φουστανέλα, όπως οι ήρωες που απεικόνιζαν τα έργα του.Τα οικονομικά του καλυτερεύουν κάπως, όταν ένας πλούσιος γαιοκτήμονας της Μαγνησίας, ο Γιάννης Κοντός, του αναθέτει το 1912 την τοιχογράφηση του σπιτιού του στην Ανακασιά. Ο Θεόφιλος ζωγραφίζει σκηνές από την Επανάσταση του ’21, αρχαίους θεούς και τοπία. Σήμερα, η οικία Κοντού είναι το Μουσείο Θεόφιλου στον Βόλο.


Το 1927 ο Θεόφιλος επέστρεψε στη Λέσβο και έναν περίπου χρόνο αργότερα γνωρίστηκε με τον τεχνοκριτικό και έμπορο έργων τέχνης Στρατή Ελευθεριάδη – Teriade, μια γνωριμία που συνέβαλε αρχικά στη βελτίωση των συνθηκών επιβίωσής του και μετέπειτα (δυστυχώς μετά θάνατον) στη σταδιακή αναγνώριση του έργου του, ώσπου το Υπουργείο Πολιτισμού χαρακτήρισε το έργο του ως «χρήζον ειδικής κρατικής προστασίας». Ο Θεόφιλος πέθανε στις 24 Μαρτίου του 1934, πιθανότατα από τροφική δηλητηρίαση.

Μια ενδιαφέρουσα σειρά slides  με το έργο του μπορείτε να δείτε και εδώ

2ce43d35a19b9f323b9bbd1f37ecf6b0

Στις 20 Σεπτεμβρίου 1935 δημοσιεύεται συνέντευξη του Teriade στην εφημερίδα «Αθηναϊκά Νέα», στην οποία χαρακτηρίζει τον Θeόφιλο «μεγάλο έλληνα ζωγράφο». Ένα χρόνο αργότερα οργανώνεται έκθεσή του στο Παρίσι. Ο μεγάλος αρχιτέκτονας Λε Κορμπιζιέ γράφει σε άρθρο του για τον Θεόφιλο «…Είναι ζωγράφος γεννημένος από το ελληνικό τοπίο. Μέσω του Θεόφιλου, ιδού το τοπίο και οι άνθρωποι της Ελλάδας: κοκκινόχωμα, πευκότοπος και ελαιώνας, θάλασσα και βουνά των θεών, άνθρωποι που λούονται σε μια τολμηρά επικίνδυνη ηρεμία….». Ο Γιώργος Σεφέρης και ο Γιάννης Τσαρούχης εκφράζονται εγκωμιαστικά για την τέχνη του.Ο Teriade χρηματοδοτεί την ίδρυση του Μουσείου Θεοφίλου, που άνοιξε το 1965 στη γενέτειρά του Βαρειά στη Λέσβο, όπου φιλοξενούνται 86 πίνακες του ζωγράφου.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

From a humble Lesbiote family, he showed an inclination for painting at a very early age. He left the island in 1883 and settled in Smyrna till 1897 when he returned with the aim of enlisting as a volunteer at the front of the Greek-Turkish war. Not being able to return to Turkish-occupied Smyrna, he remained in Thessaly, and specifically Volos, and the villages of Pelion, where he decorated shops, cafes and inns with paintings, but without being accepted by the residents of the area because of his eccentric behavior and appearance. In 1927, Theophilos returned to his birthplace in disappointment where he continued to work till his death. A few years earlier, the art critic Stratis Eleftheriadis, known in the artistic circles of Paris as Teriade, at the recommendation of Fotis Kontoglou and Georgios Gounaropoulos, arranged a meeting with Theophilos and ordered works from him for an exhibition in Paris. The exhibition was at last presented in 1936. In 1965 the Theophilos Museum was opened in Vareia, a gift of Teriade.
In Theophilos’ works — wall paintings, painting on objects or cloth — his world is caught with the ingenuousness and innocence, but also the freshness, of folk painting, a world equally of gods, heroes and everyday human beings, which coexists with elements and images from familiar reality and landscape

Μπορείτε να δείτε γκραβούρες με ελληνικές φορεσιές του 19ου αιώνα σε αυτό το σύνδεσμο

See engravings depicting Greek folk costumes of the 19th century in this link.

πηγές

http://www.lesvosgreece.gr/el/theofilos-hatzimihail  http://vaspik.blogspot.gr/2011/05/blog-post.html  https://paletaart.wordpress.com/ https://gr.pinterest.com

Αν σας άρεσε το άρθρο αυτό μοιραστείτε το! Please share if you liked this post!

Όταν οι νεοελληνικοί κεφαλόδεσμοι εμπνέουν στη φωτογραφία: Τάκης Διαμαντόπουλος

Ο Τάκης Διαμαντόπουλος είναι ένας διεθνώς αναγνωρισμένος σύγχρονος φωτογράφος. Οι δουλειές του αφορούν κυρίως τη φωτογραφία μόδας αλλά και πορτρέτα γυναικών που με το έργο τους έχουν συμμετάσχει στην πολιτιστική ζωή της Ελλάδας.

Η συγκεκριμένη δουλειά του είναι του 2009 όπου αποτύπωσε φωτογραφικά νεοελληνικούς κεφαλόδεσμους, αναδεικνύοντας έτσι τον πλούτο και την πολιτιστική ποιότητα της κάθε περιοχής.

b_1618
Επισκοπή Ημαθίας
b_1617
Κεφαλόδεσμος Γιδά

πηγή : http://takisdiamantopoulos.gr/home.php#others

Ο Θ.Ράλλης και οι μεγαρίτικες φορεσιές

Πολλοί ζωγράφοι αποτύπωσαν με το πινέλο τους τις ελληνικές φορεσιές. Ένας απο αυτούς, ο οποίος εμπνεύστηκε απο τη Μεγαρίτικη φορεσιά και την αποτύπωσε ολοζώντανα στους πίνακές του ήταν και ο Θεόδωρος Ράλλης (1852-1909). Εδώ θα δούμε έργα του στα οποία αποτυπώνεται η ποικιλία της φορεσιάς των Μεγάρων στα τέλη του 19ου αιώνα. Οι περισσότεροι από αυτούς τους πίνακες έχουν δημιουργηθεί περί το 1890-1905.

21Το αντίδωρο ή Μετά τη λειτουργία 

Σύμφωνα με τον Παναγιώτη Σ. Πέστροβα (Ερευνητή – δάσκαλο παραδοσιακών χορών) στα Μέγαρα  «Συναντάμε δυο τύπους γυναικείας φορεσιάς ,τα «φουστάνια» & τους «καπλαμάδες». Στα «φουστάνια» ανήκει η νυφική φορεσιά «τα κατηφένια». Την ονομασία κατηφένια την πήραν αρχές του 20ου αιώνα, όταν έφτιαχναν τα ζιπούνια από βελούδο (κατηφές ήταν ένα είδος μεταξωτού βελούδου) ενώ τα παλαιότερα ζιπούνια ήταν από τσόχα. Επίσης στα φουστάνια ανήκε και η πρώτη φορεσιά το φούντι με το κοντοζίπουνο. Πάμπολλες οι αναφορές από περιηγητές, ζωγράφους, ενδυματολόγους για την συγκεκριμένη φορεσιά η οποία έγινε γνωστή πάλι (ολοκληρωμένη) από τον κ. Δημήτρη Ηλία που ασχολήθηκε σε βάθος με την έρευνα των χορών και των φορεσιών.

12_37Παραμονή εορτής, ελαιογραφία σε καμβά, Ιδιωτική συλλογή Πηγή: www.lifo.gr

Δεύτερος τύπος φορεσιάς είναι οι «καπλαμάδες» οι οποίοι συνυπήρχαν με τα φουστάνια με πολλές παραλλαγές ανάλογα την περίσταση. Αναφέρω λίγες από τις ονομασίες που υπήρχαν. Ο καπλαμάς με το φούντι, ο καλός ή ψιλός καπλαμάς, ο σπαθάτος, ο καπλαμάς με τα σκούρα και ο χοντρός (καθημερινός).»

9_43

Ο εσπερινός, ελαιογραφία σε ξύλο, 35 χ 27 εκ., Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Αθήνα, κληροδότημα Θ. Ράλλη Πηγή: www.lifo.gr

Ο καπλαμάς, αποτελούνταν από τον μπούστο, τα μισοφόρια, τα φούντια, την τραχηλιά, τον επενδύτη – καπλαμά, τη ζώστρα ή ζουνάρα, την ποδιά, το γκιουρντί ή σιγκούνι και τα ποδήματα. Ο κεφαλόδεσμος σχηματιζόταν από το σαρικάκι και το κίτρινο μαντήλι για τις νέες, και από το σαπίσο μαντήλι για τις ηλικιωμένες. Η φορεσιά αυτή διακρινόταν για την απλότητά της ενώ το μόνο κόσμημα της φορεσιάς ήταν οι άλυσες. Τον μπούστο τον φορούσαν οι νέες γυναίκες για να σφίγγουν το στήθος μέσα από τα φούντια. Από τη μέση και κάτω έβαζαν αρκετά μισοφόρια για να έχει μεγαλύτερο αέρα και όγκο η φορεσιά. Τα φούντια, τα δύο ποκάμισα έμπαιναν πάνω από το μπούστο των νέων γυναικών και κατάσαρκα στις μεγαλύτερες. Φορούσαν δύο, το ένα πάνω από το άλλο για να έχει αέρα ο καπλαμάς και πήρε την ονομασία του από το σχέδιο που στόλιζε τον ποδόγυρο. Το κατακόρυφο άνοιγμα της τραχηλιάς έκλεινε με κουμπάκια ως τη μέση. Η τραχηλιά ήταν διακοσμημένη με ταμιτέλες πλεγμένες από τις γυναίκες στα κοπανέλια ή με το βελονάτσι. Το εξωτερικό φούντι ήταν ραμμένο από άσπρο ουβγιωτό ύφασμα του αργαλειού, το τσουλίντρι.

Η τραχηλιά ήταν ραμμένη από τις γυναίκες με άσπρο μεταξωτό ύφασμα και ήταν ξεχωριστή από τα φούντια. Οι ηλικιωμένες δεν φορούσαν τραχηλιά, ήταν δηλαδή ξεστήθωτες. Την τραχηλιά συγκρατούσε ο καπλαμάς που έμπαινε από πάνω. Ο γαλάζιος καπλαμάς, είναι το εξωτερικό κομμάτι της φορεσιάς και είναι κατακόρυφα ανοιχτός μπροστά με μακριά, στενά μανίκια. Ο καθημερινός και ο γιορτινός μοιάζουν σε μορφή, ενώ το μόνο που τους διαχωρίζει είναι η ποιότητα του υφάσματος και ο διάκοσμος. Τα κάθετα ραμμένα μακριά του μανίκια, φτάνουν ως τον καρπό και γυρίζουν προς τα πάνω, τα καπάσια. Οι καπλαμάδες των κοριτσιών ήταν φτιαγμένοι από άσπρο και γαλάζιο ύφασμα και ονομάζονταν για αυτό παρδαλοί. Ο καθημερινός γυναικείος είναι ραμμένος από τις γυναίκες από χοντρό, βαμβακερό, γαλάζιο σκούρο ύφασμα, το καλοπάνι. Ήταν διακοσμημένος απλά, με κορδονάκια και σειρήτια πολύχρωμα. Ο καλός, γιορτινός καπλαμάς ή ψιλός καπλαμάς ήταν από γαλάζιο σωπανιασμένο ύφασμα για να προσθέτει αέρα, όγκο και χάρη στο βάδισμα της Μεγαρίτισσας. Σ’ αυτόν ύφαιναν και μια λωρίδα κόκκινου βελούδου ολόγυρα στον ποδόγυρο για να φαίνεται το σχέδιο καθώς σήκωναν τις σκούτες του καπλαμά (τις άκρες του). Με το ίδιο ύφασμα ήταν φοδραρισμένα και τα μανίκια στα καπάσια τους. Η ζώστρα ή ζουνάρα ήταν μάλλινη και την τύλιγαν στο σώμα χαμηλά, έτσι που ακουμπούσε στους γοφούς.

Η ποδιά που φορούσαν οι γυναίκες ήταν χρωματιστή, βαμβακερή ή μάλλινη λογιόμυτη. Οι νύφες και οι νιόπαντρες ύφαιναν άσπρες, βαμβακερές, ριγωτές για τις καθημερινές, τη λεγόμενη μάρτινα και άσπρες μεταξωτές στις γιορτές, την καλαμάτα (πήρε την ονομασία της από την πόλη που αγόραζαν το ύφασμα). Όταν οι θερμοκρασίες έπεφταν πολύ κατά τη διάρκεια του χειμώνα, πάνω από τον καπλαμά φορούσαν το άσπρο σιγκούνι ή το γκιουρντί. Το σιγκούνι ήταν κατακόρυφα ανοιχτό μπροστά, δεν είχε μανίκια και έφτανε ως το γόνατο. Ήταν απλά διακοσμημένο με γαλάζια τσόχα στον ποδόγυρο και τις ραφές του ώμου. Τα ποδήματα φορούσαν οι γυναίκες μόνο τις Κυριακές και τις γιορτές, ενώ τις καθημερινές ήταν ξυπόλυτες. Τα γουρουνοτσάρουχα που φορούσαν πριν την τουρκοκρατία πιθανόν ονομάζονταν ξενοθήλια, ενώ τα χρόνια της τουρκοκρατίας και μετά τη θέση τους πήραν οι κουντούρες. Οι κουντούρες ήταν ένα είδος παντόφλας με χαμηλό τακούνι και τσόχα ή βελούδο.

Για να θαυμάσουμε λοιπόν τις Μεγαρίτικες φορεσιές δια του χρωστήρα του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου

 

Αν σας αρέσουν οι φορεσιές της Αττικής μπορείτε να δείτε το βιβλίο μου με συλλογή γκραβούρων του 19ου αιώνα από την Αττική και άλλα μέρη της Ελλάδος πατώντας ακριβώς εδώ   Όλη η σειρά βιβλίων με γκραβούρες που παρουσιάζουν φορεσιές από όλη την Ελλάδα μπορείτε να τη δείτε πατώντας εδώ
Πηγές άρθρου : http://habilisii-habilis.blogspot.gr/
«Ελληνικές Φορεσιές», Συλλογή Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, β’ έκδοση, Αθήνα 2005, σελ. 98
Η Ελληνική Λαϊκή Φορεσιά (Τόμοι Πρώτος & Δεύτερος) Αγγελική Χατζημιχάλη, Μουσείο Μπενάκη, Εκδόσεις «Μέλισσα»

Ο Κολοσσός της Ρόδου επιστρέφει-Colossus of Rhodes can be back

Όταν οι άνθρωποι εμπνέονται απο τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό μπορούν να δημιουργήσουν πραγματικά απίθανα πράγματα! 7 νέοι άνθρωποι συνεργάστηκαν και δημιούργησαν ένα project με θέμα ένα κτίριο αφιερωμένο στον Κολοσσό της Ρόδου που φιλοδοξούν να χτιστεί στη Ρόδο. Δείτε εδώ πώς ενα μνημείο τέχνης θα μπορούσε να μετατραπεί σε έναν σύγχρονο πολυχώρο πνευματικής ζωής ενώ παράλληλα να αποτελεί ένα σύγχρονο θαύμα αρχιτεκτονικής.

When people are inspired by ancient Greek culture can create truly amazing things! 7 young people worked together and created a project on a contemporary building dedicated to the Colossus of Rhodes looking forward to build it on the Rhodes Island of Greece. Here’s how an art monument could be transformed into a modern cultural centre  while still constituting a modern architectural marvel.

πηγή

Tsarouhis Inspiration from Greek Folk Dress/ Ο Τσαρούχης εμπνέεται απο την ελληνική παραδοσιακή φορεσιά

Σε συνέχεια του άρθρου μας για τον Γιάννη Τσαρούχη (1910-1989) και την σειρά πινάκων του με θέμα τη Γυναίκα της Αταλάντης θα ήταν άδικο να μην αναφέρουμε οτι ο γνωστός ζωγράφος ασχολήθηκε με πολλές φορεσιές της Ελλάδας και έφτιαξε σχέδια και πίνακες πάνω σε αυτές. Εδώ κάναμε μια συλλογή από πίνακές του με θεματολογία την ελληνική φορεσιά…απολαύστε τους!

Continuing our post for the Greek painter Giannis Tsarouhis (1910-1989) and his series of paintings focused on the Woman of Atalanti it would be not fair to mention that the painter was also inspired from other Greek traditional dresses as well and deicted them on his paintings. Here you will find a collection of those to admire…

Κόρη της Σκιάθου, 1943 – Skiathos Costume
Κουντουριώτισσα ή Γυναίκα από την Ελευσίνα, π. 1948 / Elefsina Costume
Η Αραχωβίτισσα / Arahova Costume
MEGARITISSA / Μεγαρίτισσα – Costume of Megara
ΓΥΝΑΙΚΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΝΔΡΑ / Woman from Mandra Attiki
Αραχωβιτης – Arahova man
Εύζωνας – Evzonas
Cretan Costume / Γυναίκα της Κρήτης
Τσολιας που ντυνεται – tsolias getting dressed

See engravings of Greek traditional costumes in this link / Δείτε γκραβούρες από ελληνικές φορεσιές του 19ου αιώνα εδώ 

If you liked this article please like and share! Αν σας άρεσε το άρθρο κάντε like και share!

Η ελληνική παραδοσιακή φορεσιά εμπνέει την Αγγελική Λιάγκα- Angeliki Liaga inspired by the greek folk dress

Σκοπελίτικη Φορεσιά – Skopelos Costume

Η Αγγελική Λιάγκα είναι μια σκοπελίτισσα ζωγράφος που αντλεί την έμπνευσή της από την ελληνική παράδοση. Τυχαία είδαμε τη δουλειά της στην εφημερίδα Βόρειες Σποράδες  και θεωρήσαμε σωστό να την προβάλλουμε μέσα απο το blog μας μιας και αποτελεί αξιόλογη προσπάθεια διάσωσης της ελληνικής πολιτιστικής ταυτότητας. Έχει δημιουργήσει αρκετά έργα όπου απαθανατίζει τις λαϊκές φορεσιές αλλά και τον τρόπο ζωής του περασμένου αιώνα και έχει συμμετάσχει σε πάμπολες εκθέσεις με δουλειές της. Εδώ μπορείτε να θαυμάσετε ένα δείγμα της δουλειάς της όπως και εδώ .

Aggeliki Liaga is a painter from Skopelos who is inspired from the Greek traditional culture. By accident we saw her work in the newspaper Vories Sporades  and we felt that it is right to make a post for her, who tries to save the hellenic cultural idetity. She has  made many paintings depicting Greek traditional dresses and also the way of life of the last century and she has participated in several expositions. You can admire some of her paintings here and here

Σκιαθίτικη Φορεσιά – Skiathos Costume

Γυναίκα από το Στεφανοβίκειο – Stefanovikeio Costume
Γυναίκα από τη Νέα Μιτζέλα ή Αμαλιάπολη Βόλου – Amaliapolis in Volos or Nea Mitzela Costume