Αρχείο κατηγορίας ΞΕΝΟΙ ΠΕΡΙΗΓΗΤΕΣ

Τα χάνια στην Ελλάδα του 19ου και αρχών του 20ου αιώνα

Όταν σκεφτόμαστε ταξίδια σήμερα , το πρώτο που μας έρχεται στο μυαλό είναι τα ξενοδοχεία που θα μείνουμε. Άραγε όμως τι γινόταν σε παλαιότερες εποχές; Οι άνθρωποι ταξίδευαν και διανυκτέρευαν σε «χάνια» τα οποία βρίσκονταν πανω στους κομβικούς δρόμους και αποτελούσαν σταθμούς ανάπαυσης του ταξιδιού για τους Έλληνες και ξένους περιηγητές και εμπόρους.

Η λέξη «χάνι», προέρχεται από την τουρκική λέξη hun και σημαίνει πανδοχείο.

Τα χάνια, ξύλινα οικήματα στην αρχή, αργότερα λιθόκτιστα, ισόγεια ή δίπατα με δίριχτη κεραμοσκεπή, στήνονταν κατά το πλείστον σε «οδικές αρτηρίες» της εποχής. Διέθεταν στάβλους ή απλά μια περιφραγμένη αυλή όπου άραζαν τα κάρα και έδεναν τα άλογα και τα υπόλοιπα ζώα των ιδιοκτητών και των διερχομένων, οι οποίοι έτσι μπορούσαν να βρουν κατάλυμα ύπνου και φαγητό. Τους διερχόμενους εξυπηρετούσαν οι χαν(ι)τζήδες (=ιδιοκτήτες χανιών), οι οποίοι ήταν σημαντικοί πληροφοριοδότες για τους διερχόμενους. Τα πιο καλά χάνια είχαν και ένα δωμάτιο στην είσοδο, που είχε ως σκοπό να συγκεντρώνει τους πελάτες για να συζητούν θέματα που θα τους ενδιέφεραν. Εκεί έπιναν και το ρόφημά τους, τσάι ή καφέ.  Στο κατώι διατηρούσαν το μαγειρείο και στο ανώι τα υπνοδωμάτια.

Σιγά σιγά τα χάνια μετεξελίχθηκαν σε «εμπορικά κέντρα» της εποχής, με τους διερχόμενους εφόσον περνούσαν κάποιες ώρες εκεί, να γνωρίζονται και να κλείνουν συμφωνίες μεταξύ τους αλλά και να πουλάνε τα γεννήματά τους.

Χάνι από την περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας – Inn in the region of Aetolia and Acarnania from SCHWEIGER LERCHENFELD, Amand, (Freiherr von). Griechenland in Wort und Bild, Eine Schilderung des hellenischen Konigreiches, Leipzig, Heinrich Schmidt & Carl Günther, 1887 / Kettwig, Phaidon, 1992.
Χάνι στο Μαντούδι της Εύβοιας Inn in Mantoudi, Euboea.from SCHWEIGER LERCHENFELD, Amand, (Freiherr von). Griechenland in Wort und Bild, Eine Schilderung des hellenischen Konigreiches, Leipzig, Heinrich Schmidt & Carl Günther, 1887 / Kettwig, Phaidon, 1992.
Το παραπάνω χαρακτικό είναι μια σπάνια απεικόνιση μιας ομάδας Βρετανών περιηγητών μέσα στο Χάνι του Βουρλιά. Το έχει σχεδιάσει ο F. W. Newton και είναι δημοσιευμένο στο εξώφυλλο του ταξιδιωτικού βιβλίου που έγραψε ο Edward Giffard. Ήταν αρχές του 1836 όταν αυτοί οι δύο νεαροί, συμφοιτητές στην Οξφόρδη, αποφάσισαν να κάνουν το ταξίδι στην Ελλάδα. πηγη: https://eurotas.wordpress.com/tag/%CF%87%CE%AC%CE%BD%CE%B9%CE%B1/

Για να δούμε πώς ένας περιηγητής περιγράφει την υποδοχή και περιποίηση που έλαβε στο Χάνι του Βουρλιά στην Πελοπόννησο

«Το χάνι του Βουρλιά ήταν αληθινό παλάτι σε σύγκριση με τη buonalocanda, και μπορεί κανείς να πάρει μια ιδέα αμφοτέρων, και των καταλυμάτων που βρίσκει ο ταξιδιώτης σ’αυτά τα μέρη, από την εικόνα του εξωφύλλου –ένα σκίτσο που έκανε ο κ. Newton με το δωμάτιό μας και τις ασχολίες μας εκείνο το βράδυ. Εγώ, με τη βοήθεια του Δημήτρη, ενός από του υπηρέτες, μαγειρεύω, ο κ. Newton χτυπάει αυγά, τα οποία ανακατεμένα με νερό χρησιμοποιούμε ως υποκατάστατο του γάλακτος, και ο κ. Johnstone ετοιμάζει τη ‘φορητή σούπα’ μας [πρόδρομο της σημερινής σούπας σε κύβους]. Ένας άλλος υπηρέτης στρώνει ένα τραπεζομάντηλο από μουσαμά –μια πολύ χρήσιμη πολυτέλεια που είχε προμηθευτεί ο κ. Johnstone. Από την ανοιχτή πόρτα μπαίνει ένας από τους οδηγούς μας, κουβαλώντας ξύλα για τη φωτιά και μια κότα που μόλις είχε σφάξει για μας, και μακριά φαίνεται ο Ταΰγετος σκεπασμένος με χιόνι.» (Giffard E, Α short visit to the Ionian Islands, Athens and the Morea)

στερεοσκοπική φωτογραφία, που εικονίζει μάλλον το Χάνι του Μπακούρου (αν και, ίσως από κάποια παρανάγνωση, στη λεζάντα αναφέρεται ως χάνι του «Bachouni») στην Πελοπόννησο πηγη: https://eurotas.wordpress.com/2013/05/28/%CF%84%CE%B1-%CF%87%CE%AC%CE%BD%CE%B9%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%B4%CF%81%CF%8C%CE%BC%CE%BF-%CF%84%CF%81%CE%AF%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B7%CF%82-%CF%83%CF%80%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B3%CF%8D/

Ο Γιάννης Μπαλτάς, γιός του ιδιοκτήτη στο Χάνι  των Μπαλταίων στον παλιό δρόμο προς το Αγρίνιο θυμάται…

«Λέγομαι Μπαλτάς Ιωάννης του Αθανασίου. Γεννήθηκα το 1929.
Το χάνι πιο πριν το είχε ο παππούς μου και μετά ο πατέρας μου. Ιωάννης ο παππούς μου, αυτός είχε φτιάξει το χάνι, το 1860 περίπου. Το επισκευάσαμε λίγο, γιατί με την κατοχή το βομβαρδίσαν, κάψαν πόρτες, τα ξύλινα σχεδόν όλα, και όταν ήρθαμε δεν είχαμε πού να μείνουμε. Φτιάξαμε το δάπεδο και μετά πάνω…

Τότε ο Μπουρσός είχε πάνω από χίλια άτομα. Πέρναγαν απ’ αυτόν το δρόμο, σαν φίδι, από πάνω και πηγαίνανε. Πέρναγαν και προς τα αριστερά προς την Καρίτσα. Είχε δω κόσμο το χάνι. Περνούσαν αγωγιάτες, κοιμόντουσαν, κάναν ταξίδια και μια βδομάδα και παραπάνω. Πήγαιναν ως το Μεσολόγγι απ’ το Καρπενήσι και τη Λαμία. Φορτώναν τριφυλλόσπορο και πηγαίναν να τον πουλήσουν. Από κει φόρτωναν λάδι, πορτοκάλια, ψάρια. Τα ψάρια τα αλατίζαν και τα μεταφέρανε. Βάζαν μέσα σε τράστα σακούλες χιόνι για να μη λιώνει, και τα μεταφέρανε τα ψάρια…»

το Χάνι των Μπαλταίων πηγή: http://www.anexitilo.net/2017/01/blog-post_75.html

Κάποια «χάνια» έμειναν στην ιστορία όπως το θρυλικό Χάνι της Γραβιάς όπου κλείστηκε ο Οδυσσέας Ανδρούτσος με 120 πολεμιστές και αντέκρουσε την επίθεση των τούρκικων στρατευμάτων του Ομερ Βρυώνη.

Σε άλλες περιπτώσεις η συναναστροφή Ελλήνων και Τούρκων διερχομένων στο χάνι μπορούσε να καταλήξει σε αψιμαχία με άσχημη κατάληξη.

Πάντως για αιώνες, το χάνι αποτέλεσε σημείο ανεφοδιασμού, διανυκτέρευσης και ξεκούρασης των διερχομένων. Σήμερα ελάχιστα απο αυτά, όσα δεν γκρεμίστηκαν και σώθηκαν απο τη φθορά του χρόνου και των ανθρώπων, έχουν μετατραπεί κυρίως σε  χώρους λαογραφικού ενδιαφέροντος.

Advertisements

Παζάρια στην Ελλάδα του 19ου αιώνα- Bazaars in 19th century Greece

The market of Livadeia.in SCHWEIGER LERCHENFELD, Amand, (Freiherr von). Griechenland in Wort und Bild, Eine Schilderung des hellenischen Konigreiches, Leipzig, Heinrich Schmidt & Carl Günther, 1887 / Kettwig, Phaidon, 1992.
Bazaar at Larnaca (Παζάρι στη Λάρνακα). Print, engraving, 1878. Athens, collection Alkis Raftis.

The bazaar of Larissa. in BARTHOLDY, Jakob Ludwig Salomo. Voyage en Grèce fait dans les années 1803 et 1804, par J. L. S. Bartholdy; Contenant les détails sur la manière de voyager dans la Grèce et l’Archipel; la descrition de la vallée de Tempé; un tableau pittoresqe des sites les plus remarquables de la Grèce et du Levant; un coup-d’oeil sur l’état actuel de la Turquie et de toutes les branches de la civilization chez les Grecs modernes; un voyage de Négrepont, dans quelques contrées de la Thessalie, en 1803, et l’histoire de la guerre de Souliotes contre Ali-Vesir, aven la chute de Souly en 1804, Traduit de l’Allemand par A. du C****, vol. IΙ, Paris, Dentu, M.D.CCC.VII [=1807].
Street market around Ottoman fountain at Kornaros square, Heraklion (today known as Philanthropiki fountain). On the left, the Venetian fountain of Bebo.PASHLEY, Robert. Travels in Crete, vol. I, London, John Murray, MDCCCXXXVII [=1837].

BOISSONNAS, Frédéric. L’Image de la Grèce. Smyrne. Photographies de Edmond Boissonnas. Introduction de Ed. Chapuisat, Geneva, Boissonnas, 1919.
Street at Smyrna bazaar. in BOISSONNAS, Frédéric. L’Image de la Grèce. Smyrne. Photographies de Edmond Boissonnas. Introduction de Ed. Chapuisat, Geneva, Boissonnas, 1919.

Δείτε περισσότερες εικόνες από Ελλάδα με σκηνές της ζωής του 19ου και αρχών του 20ου αιώνα πατώντας εδώ See more daily life images and costumes from 19th century Greece click here 

How was the Athens Acropolis in the ancient times/Πως ήταν η Ακρόπολη των Αθηνών στην αρχαιότητα

 

Boetticher, Adolf Die Akropolis von Athen nach den Berichten der alten und den neuesten Erforschungen — Berlin, 1888
Luckenbach, Hermann Die Akropolis von Athen — München und Berlin, 1905
Luckenbach, Hermann Die Akropolis von Athen — München und Berlin, 1905
Luckenbach, Hermann Die Akropolis von Athen — München und Berlin, 1905

Μπορείτε να κάνετε εικονική περιήγηση της Ακροπόλεως/ you can have a virtual tour of Acropolis hill στον οδηγό εδώ – on this link

Δείτε όλα τα μυστικά του Παρθενώνα στο παρακάτω βίντεο…/See all the secrets of the Parthenon in the following video…

Μην ξεχνάτε!! Αν σας άρεσε το άρθρο like και share!!

Αthens market in the 19th century/ Η αγορά των Αθηνών τον 19ο αιώνα

Ο τόπος συνάντησης  στις αρχές του 19ου αιώνα ήταν το παζάρι. Εκεί συναντούνται Έλληνες, Τούρκοι και Αλβανοί, έμποροι και κάτοικοι της Αθήνας και των γύρω χωριών. Στην πόρτα του καφενείου βλέπουμε τον καφετζή έρχεται για να σερβίρει τον καφέ που παρήγγειλε ο Disdar, κυβερνήτης του κάστρου, που συνοδεύεται από έναν Τούρκο Αγά. Ο Έλληνας Βοεβόδας της Σαλαμίνας στέκει στο πατάκι και συναντάει τον Έλληνα Βαρατατάριο που φοράει τουρμπάνι στο κεφάλι. Το τουρμπάνι ήταν χαρακτηριστικό γνώρισμα των ξένων αντιπροσώπων, αλλά και των ιατρών. Στο βάθος μια συνοδεία από τρεις Τουρκάλες, και άλλες Αλβανές χριστιανές. Ο Τούρκος που είναι ντυμένος στα πράσινα είναι προσκυνητής που επιστρέφει από την  Μέκκα. Στο βάθος διακρίνουμε την Ακρόπολη, το Ερέχθειο και τον Παρθενώνα. Δεξιά του μιναρέ η σπηλιά του Πανός και ο Φράγκικος Πύργος κοντά στα Προπύλαια.

The meeting place of people in the early 19th century was the bazaar. There, encountered Greeks, Turks and Albanians, merchants and residents of Athens and the surrounding villages. In the cafe door we see the coffeehouse owner coming to serve coffee ordered by the Disdar, the governor of the castle, accompanied by a Turkish Aga. The Greek Voivode of Salamis stands on the mat and meets the Varatatarios, a Greek wearing a turban on his head. The turban was a characteristic feature of the foreign representatives and doctors. In the background a convoy of three Turk women, and other Christian Albanians. The Turk who is dressed in green is a pilgrim returning from Mecca. In the background, we see the Acropolis, the Erechtheion and Parthenon. On the right of the minaret, there is the cave of Pan and the Frankish Tower near the Propylaea.

Bazar of Athens in 1821, Edward Dodwell: Views in Greece, London 1821, p. 51

Μια άλλη όψη της αγοράς των Αθηνών είναι και η επόμενη του 1860 Another aspect of the Athens Bazaar in 1860 is the following

Street in Athens in 1860 in SCHWEIGER LERCHENFELD, Amand, (Freiherr von). Griechenland in Wort und Bild, Eine Schilderung des hellenischen Konigreiches, Leipzig, Heinrich Schmidt & Carl Günther, 1887 / Kettwig, Phaidon, 1992.

Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε επίσης να δείτε γκραβούρες με παραδοσιακές φορεσιές της Αθήνας και όλης της Ελλάδος

in the following link you can also see beautiful designs of the 19th century depicting Greek Traditional Costumes from Athens and ther Greek areas

Traditional Dress of Greece

Πρoστατευμένο: Bibliography of travelling to Peloponnese In 19th century IIΙ/Βιβλιογραφία ταξιδιωτικής γραμματείας του 19ου αιώνα στην Πελοπόννησο IIΙ

Αυτό το περιεχόμενο είναι προστατευμένο με κωδικό. Για να το δείτε εισάγετε τον κωδικό σας παρακάτω:

Η Αθήνα του 1924 σε βίντεο-Athens in 1924 (video)

Ο Βύρων Παπαδόπουλος ανέβασε πριν από λίγο καιρό στο γκρούπ του facebook Παλιές Φωτογραφίες της Ελλάδας αυτό το υπέροχο βίντεο απο την Αθήνα του 1924, απαθανατισμένο απο μια οικογενειακή κάμερα ενός Αμερικάνου επιχειρηματία που επισκέφτηκε την πόλη.Ένα πραγματικά μοναδικό βίντεο σε δύο μέρη που αξίζει να το δείτε μολονότι δεν έχει ήχο!Εδώ είναι το πρώτο μέρος…

Byron Papadopoulos uploaded not long ago in the facebook group Old Photos of Greece this wonderful video from Athens in 1924, immortalized by a family camera by an American businessman who visited the city this time. A truly unique video in two parts to the watch although there is no sound! Here is the first part …

και εδώ το δεύτερο μέρος / and here the second part

Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε επίσης να δείτε γκραβούρες με παραδοσιακές φορεσιές της Αθήνας και όλης της Ελλάδος

in the following link you can also see beautiful designs of the 19th century depicting Greek Traditional Costumes from Athens and ther Greek areas

Traditional Dress of Greece

H κόρη των Αθηνών που σαγήνευσε τον Λόρδο Βύρωνα -The Maid of Athens that seduced Lord Byron

The Maid of Athens was the woman that inspired Lord Byron to write the poem MAID OF ATHENS, ERE WE PART

Η κόρη των Αθηνών ήταν η γυναίκα που ενέπνευσε τον Λόρδο Βύρωνα να γράψει το ποίημά του MAID OF ATHENS, ERE WE PART

According to C. G. Brouzas, Byron’s «Maid of Athens» was born Teresa Macri or Macris in 1797. She was the daughter of Mrs. Tarsia Macri, at whose house Byron lodged briefly in 1809 and in February 1810. Byron apparently fell in love with the 12-year-old girl; in a letter to Henry Drury the poet declares to be «dying for love of three Greek Girls at Athens», «Teresa, Mariana, and Kattinka», and wrote the poem for her before departing for Istanbul. On his way back from Turkey to Morea, on 17 July 1810, he stayed at Mrs. Macri’s house for another ten days. At some point he offered £500 for the girl — an offer which evidently was not accepted.

Σύμφωνα με τον Γ. Βρούζα, επρόκειτο για την Τερέζα Μακρή γεννημένη το 1797. Ήταν κόρη της κυρίας Ταρσίας Μακρή, στο σπίτι της οποίας έμεινε ο Λόρδος Βύρων για λίγες μέρες το 1809 και το Φεβρουάριο του 1810. Φημολογείται ότι ερωτεύτηκε με την 12-χρονη κοπέλα. Σε επιστολή του προς τον Henry Drury ο ποιητής δηλώνει ότι «πεθαίνει για την αγάπη τριών ελληνικών κοριτσιών στην Αθήνα», «Τερέζα, Μαριάνα, και Κατίνκα», και έγραψε το ποίημα γι ‘αυτήν πριν αναχωρήσει για την Κωνσταντινούπολη. Κατά την επιστροφή του από την Τουρκία στο Μοριά, στις 17 Ιουλίου 1810, έμεινε στο σπίτι της κας Macri για άλλες δέκα ημέρες. Σε κάποιο σημείο πρόσφερε £ 500 για το κορίτσι – μια προσφορά η οποία προφανώς δεν έγινε δεκτή.

Maid of Athens

Byron never met Teresa again. She eventually married James Black (1803–1868) and died impoverished in 1875 in Athens, Greece.

Ο Βύρων δεν ξανασυναντήθηκε με την κοπέλα η οποία παντρεύτηκε τον James Black και πέθανε πάμφτωχη στην Αθήνα το 1875.

Tereza Makri

Here is the poem…

MAID OF ATHENS, ERE WE PART

Ζωή μου, σᾶς ἀγαπῶ.

1.

Maid of Athens, ere we part,
Give, oh give me back my heart!
Or, since that has left my breast,
Keep it now, and take the rest!
Hear my vow before I go,
Ζωή μου, σᾶς ἀγαπῶ.

2.

By those tresses unconfined,
Wooed by each Ægean wind;
By those lids whose jetty fringe
Kiss thy soft cheeks’ blooming tinge
By those wild eyes like the roe,
Ζωή μου, σᾶς ἀγαπῶ.

3.

By that lip I long to taste;
By that zone-encircled waist;
By all the token-flowers that tell
What words can never speak so well;
By love’s alternate joy and woe,
Ζωή μου, σᾶς ἀγαπῶ.

4.

Maid of Athens! I am gone:
Think of me, sweet! when alone.
Though I fly to Istambol,
Athens holds my heart and soul:
Can I cease to love thee? No!
Ζωή μου, σᾶς ἀγαπῶ.

– George Gordon Lord Byron

Byron translates Ζωή μου, σᾶς ἀγαπῶ as “My life, I love thee.”

δείτε επίσης υπέροχες γκραβούρες με φορεσιές της Αττικής, Πελοποννήσου  και όλης της Ελλάδος του 19ου αιώνα πατώντας εδώ

moreover take a look at wonderful engravings of Greek Attiki, Peloponnese and more Greek costumes of  the 19th century in this link