Αρχείο κατηγορίας ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΕΜΠΝΕΥΣΜΕΝΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ

Έλληνες ζωγράφοι με θέμα το Πάσχα της ελληνικής υπαίθρου στις αρχές του 20ου αιώνα

Αργυρός Ουμβέρτος-Ανάσταση, περ. 1932

Ο πίνακας «Ανάσταση» του Ουμβέρτου Αργυρού* το 1932, λάδι σε καμβά και βρίσκεται στην Εθνική Τράπεζα. Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι, ότι αφορά μνήμες του τόπου μας, μιας και απεικονίζει ένα βράδυ Ανάστασης, αναμφίβολα σε κάποιο   χωριό   της   Αττικής.  Το μαρτυρά η χαρακτηριστική φορεσιά  της Αττικής – πιθανόν μεσογείτικη – που φορούν οι γυναίκες! Αναγνωρίζουμε τα κοσμήματα στο μέτωπο («ξελίκι») και στο στήθος, το «τζάκο» τη «γρίζα», το γιορτινό μαντήλι («μπόλια»)…

Γεραλής Απόστολος-Τα αυγά της Λαμπρής, 1938
Νικηφόρος Λύτρας: «Το Ωόν του Πάσχα»

Μια λεπτομερή ανάλυση του πίνακα «το Ωόν του Πάσχα» που περιλαμβάνει και την ιστορία του, μπορείτε να διαβάσετε εδώ

Ράλλης Θεόδωρος-Μεγάλη Παρασκευή, Holy Friday
Ράλλης Θεόδωρος-Μεγάλη Παρασκευή

Η «Μεγάλη Παρασκευή» του Θεόδωρου Ράλλη αγοράστηκε στο Παρίσι το 1935 από τον παππού τού σημερινού ιδιοκτήτη και πέρασε, από χέρι σε χέρι, σε τρεις ολόκληρες γενιές. Ο τελευταίος του ιδιοκτήτης αποφάσισε να τον πουλήσει διά πλειοδοσίας με τιμή εκτίμησης 345.510 ως 575.827 ευρώ. Πρόκειται για ελαιογραφία σε καμβά που χρονολογείται από την εποχή που οι ικανότητες του Ράλλη ως ζωγράφου της καθημερινής ζωής βρίσκονταν στο απόγειό τους. Απεικονίζει μια εκκλησία κατά τη διάρκεια των προετοιμασιών για το Πάσχα με τέσσερα κορίτσια να δουλεύουν μαζί για να στολίσουν έναν Επιτάφιο με λουλούδια, ενώ δύο ιερείς συζητούν. Ο ίδιος ο καλλιτέχνης θεωρούσε το έργο τόσο σημαντικό ώστε να επιλέξει να το εκθέσει στο Σαλόνι του Παρισιού το 1893, τη χρονιά που το ολοκλήρωσε.

Θεόφιλος «Πάσχα Ελλήνων»
Θεόφιλος «Πάσχα Ελλήνων»
Ελληνικό Πάσχα, Ευγένιος Σπαθάρης
Θεόφιλος,»Οι κουλούρες με τα κόκκινα αβγά, Οικογένεια του κυρίου Πάτρισον από το Σικάγο»
Γαρουφαλλής Χρήστος, Πασχαλινά αυγά
Advertisements

Πίνακες με θεματολογία παραδοσιακές φορεσιές και τη ζωή των χωρικών της ελληνικής υπαίθρου

Σε συνέχεια και άλλων αναρτήσεών μας με πίνακες φιλελληνικής θεματολογίας και απεικονίσεις παραδοσιακών φορεσιών, σήμερα σας δείχνουμε 25 ακόμη έργα Ελλήνων ζωγράφων που εμπνεύστηκαν απο τους ανθρώπους της ελληνικής υπαίθρου

Γρύσπος Νικήτας-Χωρική, 1914
Γρύσπος Νικήτας-Πορτρέτο γέροντα με εθνική ενδυμασία
Γρύσπος Νικήτας-Ο Πυρπολητής
Ρωμανίδης Κωνσταντίνος-Ποτραίτο του Υδραίου πολιτικού Δημητρίου Βούλγαρη
Ρωμανίδης Κωνσταντίνος-Χωριατοπούλα
Παχής Χαράλαμπος-Νέα κοπέλα, Young girl
Παχής Χαράλαμπος-Πρωτομαγιά στην Κέρκυρα, π.1875-80
Προσαλέντης Παύλος
Προσαλέντης Παύλος-Προσωπογραφία Πιερράκου Μαυρομιχάλη, 1872
Προσαλέντης Αιμίλιος, Κρητικός, 1898
Μποκατσιάμπης Βικέντιος-Κοπέλα με γιορτινή φορεσιά της Κέρκυρας
Οικονόμου Ιωάννης-WOMAN ARRANGING FLOWERS
Μποκατσιάμπης Βικέντιος-Αλέξιος Στριφτόμπολας (1834-1912), επιστολικό δελτάριο. Αρχές 20ου αι.
Οικονόμου Ιωάννης-Προσωπογραφία του Θανάση Ραζηκότσικα, Γενικού Αρχηγού Μεσολογγίου
Λεμπέσης Πολυχρόνης-Προσωπογραφία του Χρήστου Καψάλη, 1881
Λεμπέσης Πολυχρόνης-Ηπειρώτισσα
Λεμπέσης Πολυχρόνης-Μικρή κουλουριώτισσα, 1892
Λεμπέσης Πολυχρόνης-Ο γέρο Σούρμπος
Λεμπέσης Πολυχρόνης-Στη βρύση
Λεμπέσης Πολυχρόνης-Κοπέλα με ανέμη, Girl with Distaff and Spindle
Λεμπέσης Πολυχρόνης-Νέα με τοπική φορεσιά
Λεμπέσης Πολυχρόνης-Βοσκόπουλο παίζει φλογέρα
Λεμπέσης Πολυχρόνης-Στη σκάφη, 1886
Λεμπέσης Πολυχρόνης-Ο βοσκός, 1888

Δείτε και άλλους πίνακες με ελληνικές φορεσιές στα αρθρα μας

Ο ζωγραφος Θεόφιλος και η ελληνική φορεσια

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΣΕ ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ

Θ.ΡΑΛΛΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΕΓΑΡΙΤΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ

 Ο ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ ΕΜΠΝΕΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΡΩΣΤΗΡΑ ΤΟΥ Ν. ΓΥΖΗ

Ο ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΒΩΚΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΝΕΙ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΕΜΠΝΕΕΙ ΤΗΝ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΛΙΑΓΚΑ

32 πίνακες με Ελληνικές φορεσιές απο ζωγράφους του 19ου αιώνα

Μας αρέσει η ζωγραφική που εμπνέεται απο θέματα της ελληνικής υπαίθρου, το έχετε καταλάβει προφανώς, όπως επίσης και η ελληνική φορεσιά. Για τους φίλους που μοιράζονται την αγάπη μας εδώ έχουμε συγκεντρώσει 32 πίνακες με φιλελληνική θεματολογία απο Έλληνες ζωγράφους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα.

Βέγιας Διονύσιος-Χορός στην Κέρκυρα
Χατζημιχάλη Αγγελική-Αυτοπροσωπογραφία
Πανώριος Κωνσταντίνος-Χωριατοπούλα με πανέρι, π. 1885-1890
Γιαβόπουλος Όθων-A native beggar of Cyprus, 1931
Δούκας Ιωάννης-Προσωπογραφία του Σταύρου Α. Τουρνικιώτη
Μαργαρίτης Φίλιππος-Ο καπετάν-Γκούρας, μετά το 1843
Μαργαρίτης Φίλιππος-Ο οπλαρχηγός Γκούρας
Καλλούδης Αλέξανδρος-Δημ. Καλλιφρονάς
Μπισκίνης Δημήτριος-Γυναίκα με Ρόκα, 1919
Δούκας Ιωάννης-Πορτραίτο του Θεοδωράκη Γρίβα
Βαρουχάς Αριστείδης-Κερκυραία
Βαρουχάς Αριστείδης-Προσωπογραφία παρασημοφορημένου άνδρα, 1878-82
Προσαλέντη Ελένη-Μαυρομιχάλης Κωνσταντίνος, 1899
Προσαλέντη Ελένη-Προσωπογραφία του Κωνσταντίνου Μουρούζη, 1904
Παπανικολάου Σπυρίδων-Σκηνή απο την Ελληνική επανάσταση, 1944
Πιτζαμάνος Γεράσιμος  (Αργοστόλι 1787 – Κέρκυρα 1825)-Προσωπογραφία κυρίας με ψάρι στη γυάλα
Προσαλέντης Σπυρίδων-Portrait of Kalidona Tricoupis
Προσαλέντης Σπυρίδων-Portrait of Themistoclis Tricoupis
Προσαλέντης Σπυρίδων-Καπετάνισσα
Προσαλέντης Σπυρίδων-Ιωάννης Διοβουνιώτης
Προσαλέντης Σπυρίδων-Προσωπογραφία του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη, 1886
Προσαλέντης Σπυρίδων-Προσωπογραφία του Ηλία Μαυρομιχάλη, 1887
Προσαλέντης Σπυρίδων-Προσωπογραφία του Νικολάου Στουρνάρη, 1884
Φλωρά-Καραβία Θάλεια 01
Παχής Χαράλαμπος-Κερκυραία κόρη, π. 1873-1878
Χρηστοφής Αλέξανδρος-By the window
Χρηστοφής Αλέξανδρος-Το γνέσιμο
Κριεζής Ανδρέας-Υδραία αρχόντισσα, 1847
Κριεζής Ανδρέας-Ψαριανός καπετάνιος, π. 1850-1853
Ρίζος Ιάκωβος-Οι μητέρες συμμαζεύουν τα παιδιά τους, πριν από το 1897
Ρίζος Ιάκωβος-Οι χωρικοί ρωτούν για τον ασθενή, πριν από το 1897
Ρίζος Ιάκωβος-Ο Χρήστος παλεύει με τη λύκαινα, πριν από το 1897

Δείτε και άλλους πίνακες με ελληνικές φορεσιές στα άρθρα μας

Ο ζωγραφος Θεόφιλος και η ελληνική φορεσια

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΣΕ ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ

Θ.ΡΑΛΛΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΕΓΑΡΙΤΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ

 Ο ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ ΕΜΠΝΕΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΡΩΣΤΗΡΑ ΤΟΥ Ν. ΓΥΖΗ

Ο ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΒΩΚΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΝΕΙ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΕΜΠΝΕΕΙ ΤΗΝ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΛΙΑΓΚΑ

«Greek costumes and embroideries, from the Benaki Museum» ένα βιβλίο online για τις ελληνικές φορεσιές

Μια έκθεση παραδοσιακών φορεσιών του Μουσείου Μπενάκη υπο την αιγίδα της Βασίλισσας Φρειδερίκης, αποτέλεσε την αφορμή για αυτό το βιβλίο που κυκλοφόρησε στα 1959-1960 και αναφέρεται γενικά στην ελληνική παραδοσιακή φορεσιά, την τέχνη των ραφτάδων, και σε αρκετές συναφείς παραδοσιακές τέχνες όπως η μεταλλουργία, η δημιουργία δαντέλας, το σκάλισμα σε ξύλο, η αγγειοπλαστική και το κέντημα.

Δείτε το online εδώ

ενδεικτικές φωτογραφίες απο το βιβλίο ακολουθούν

Ελληνικές φορεσιές απο τον ζωγράφο Περικλή Χέλμη (1818-1881+)

Ο Περικλής Χέλμης ήταν ζωγράφος που εργάστηκε στην Αθήνα του 19ου αιώνα. Παρακολούθησε μαθήματα στο Σχολείο των Τεχνών. Ασχολήθηκε με προσωπογραφίες και ιστορικά θέματα εμπνευσμένα από την Ελληνική Επανάσταση. Το 1862 του ανατέθηκε η δημιουργία μεγάλης ιστορικής σύνθεσης για τη Βιβλιοθήκη της Σέρβικης Βουλής. Μολονότι δεν είναι το όνομά του ιδιαίτερα γνωστό στους νεοέλληνες αξίζει να ρίξουμε μια ματιά στο έργο του, μιας και αποτύπωσε σε αυτό τις φορεσιές των σύγχρονών του ανθρώπων, κυρίως της αστικής τάξης αλλά και χωρικούς.

Αθηναία
Στολή Αμαλίας
Ηπειρώτισσα από την Πάργα
Προσωπογραφία φουστανελά, 1848
Χιώτης
Κοπέλα με τοπική ενδυμασία (Μεγαρα)

Φωτογραφίες παραδοσιακών φορεσιών απο το Θέατρο Δώρας Στράτου : Kim de Molaener

Σε αυτό το μπλόγκ μας έχει ξανα-απασχολήσει η δουλειά του Kim de Molaener σε παλαιότερο άρθρο μας. Τώρα από το προσωπικό προφίλ του φωτογράφου στο instagram παρακολουθούμε την εξέλιξη αυτής της δουλειάς που ολοένα γίνεται και πιο ενδιαφέρουσα.

Screenshot_2018-07-16-14-12-54-934_com.instagram.android

Screenshot_2018-07-16-14-17-58-713_com.instagram.android

Να θυμίσουμε οτι οι φωτογραφίες του Βέλγου Kim de Molaener απεικονίζουν τα παραδοσιακά κοστούμια της συλλογής του χοροθεάτρου Δώρα Στράτου

Screenshot_2018-07-16-14-10-07-996_com.instagram.android

Screenshot_2018-07-16-14-17-44-784_com.instagram.android

Σας δείχνουμε λίγη ακόμη δουλειά του Kim ελπίζοντας να σας αρέσει, όπως άρεσε και σε μας. Για όσους έχουν προφίλ στο instagram μπορείτε να αναζητήσετε τον kimdemolaener και να τον ακολουθήσετε για να βλέπετε την συνέχεια της δουλειάς αυτής.

Γυναίκες με φορεσιές από το φωτογραφείο του Πέτρου Μωραϊτη (19ος αιώνας)

4507852f7c3bf5868148abc77d1d1b77

Σε συνέχεια προηγούμενης ανάρτησης για τις ελληνικές -κυρίως γυναικείες – φορεσιές όπως αποδίδονται μέσα απο φωτογραφίες που λήφθηκαν στα στούντιο φωτογράφων του 19ου αιώνα σήμερα σας παρουσιάζω κάποια δείγματα για να καταλάβετε τι εννοώ. Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους το 1833, και την ανάγκη προβολής και ανάδειξης της ελληνικής ταυτότητας, η παραδοσιακή φορεσιά των χωρικών της υπαίθρου πέρασε απο το χρηστικό στάδιο στο συμβολικό, μετατράπηκε σε ένα «σύμβολο ελληνικότητας».

Τότε, οι φωτογράφοι της εποχής, ανάμεσα στους οποίους ο Μωραϊτης, αλλά και άλλοι φωτογράφοι που είχαν έδρα σε αστικά κέντρα σε Ελλάδα και εξωτερικό, συγκέντρωσαν έναν αριθμό αυθεντικών τοπικών ενδυμασιών από διάφορα μέρη της υπαίθρου, ακόμα και από περιοχές που ήταν ακόμα τουρκοκρατούμενες και προέτρεπαν τους πελάτες τους να φωτογραφίζονται με αυτές. Μάλιστα, όταν η ροή των περιηγητών αυξήθηκε και η επιθυμία να έχουν κάτι ελληνικό μεγάλωσε, αρκετοί φωτογράφιζαν μοντέλα με τις φορεσιές και πουλούσαν τις φωτογραφίες ως καρτ βιζίτ, για να έχουν οι επισκέπτες μια ανάμνηση όταν γύριζαν στη χώρα τους. Έχοντας στα χέρια αυτές τις κάρτες, αρκετοί λιθογράφοι και εικονογράφοι των περιηγητικών εκδόσεων, αποτύπωσαν σε λιθογραφίες τα εικονιζόμενα πρόσωπα και κόσμησαν με εικόνες τα βιβλία των περιηγητών.

1cea603-mor-147

Κάποιες φορές η απεικόνιση της φορεσιάς στη φωτογραφία είναι επαρκής, αν ο φωτογράφος είχε στη διάθεσή του μια πλήρη φορεσιά και γνώριζε πώς να επιμεληθεί ενδυματολογικά σωστά το μοντέλο του. Αρκετές φορές όμως αυτό που βλέπουμε είναι ένα σύνολο αταίριαστων στοιχείων, που προσπαθούν να μιμηθούν μια παραδοσιακή ενδυμασία. Κι αυτό οφείλεται στο γεγονός πώς τα εικονιζόμενα πρόσωπα δεν έχουν το βίωμα της ενδυμασίας, είναι κατά κανόνα πρόσωπα της αστικής τάξης με διαφορετική κουλτούρα και απλώς ο στόχος είναι να δημιουργηθεί η αίσθηση της ελληνικότητας, παρά να αποτυπωθεί πιστά η φορεσιά. Πολλές φορές βλέπουμε φορεμένα τα ρούχα με διαφορετικό τρόπο από αυτόν που συνηθιζόταν ή να υπάρχει κάποιο ανακάτεμα ρούχων απο διαφορετικές περιοχές ή συμπληρωματική προσθήκη κοσμημάτων ή ρούχων για τις ανάγκες της φωτογράφησης που τελικά μας οδηγεί σε εσφαλμένα συμπεράσματα σε σχέση με την ιστορία της φορεσιάς.

Δεν έχει λοιπόν σημασία μόνο το οτι μπροστά μας έχουμε μια παλιά φωτογραφία φερ’ ειπείν του Πέτρου Μωραϊτη, του οποίου το έργο μελετάμε σήμερα, αλλά ο ερευνητής θα πρέπει να λάβει υπόψη του και άλλα επιπλέον στοιχεία που σχετίζονται με την τοπική παράδοση και να κάνει συγκριτική ανάλυση με άλλες φωτογραφίες.  Να θυμάστε πάντα οτι οι «χωριατοπούλες» ήταν συνήθως κυρίες της αστικής τάξης που πόζαραν στο φωτογραφικό φακό, και δεν είχαν – όπως και σήμερα – μεγάλη γνώση σχετικά με το πώς πραγματικά φοριούνταν τα ρούχα στις εκάστοτε τοπικές κοινωνίες. Σκεφτείτε οτι απο το 1860 και μετά η αστική τάξη φορούσε στη συντριπτική της πλειοψηφία τη μόδα της Ευρώπης, οπότε η ουσιαστική γνώση της φορεσιάς χάθηκε στα αστικά κέντρα και έμεινε μόνο η ανάμνηση…

l173-20

050a485333e8c6d1f52b49199fd3dbe3
Π. Μωραϊτης c.1880

Πάνω σε αυτό θα σας δώσω το παρακάτω παράδειγμα απο το έργο του Π. Μωραϊτη και το αρχειο του elia.org. Στην πρώτη φωτογραφία βλέπουμε τη Βασιλική Κ. Βούρου με κεφαλόδεσμο που παραπέμπει σε κερκυραϊκη ή ιταλική φορεσιά και συμπληρωματικές προσθήκες πάνω στα αστικά της ρούχα, όπως ένα είδος μπόλιας ή τσεβρέ που πέφτει εμπρός θυμίζοντας ποδιά. Για την ιστορία η Βασιλική Βούρου ανήκει στην οικογένεια Δεκόζη Βούρου απο τη Χίο, μια οικογένεια εμπόρων που εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και ίδρυσε Τραπεζική Επιχείρηση. Το Αρχοντικό Δεκόζη Βούρου βρίσκεται εκεί που λειτουργεί σήμερα το «Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών» . Δίπλα βλέπουμε την ίδια γυναίκα με τα κανονικά ρούχα που φορούσαν οι κυρίες της τάξης της την ίδια περίοδο, περίπου στα 1865. Η ίδια γενική ιδέα υπάρχει και στην τρίτη φωτογραφία του Π. Μωραϊτη που προσπαθεί να αποπνεύσει έναν αέρα υπαίθρου. Ο διπλωμένος τσεβρές χρησιμεύει για ποδιά, ενώ τοποθετείται ένας κεφαλόδεσμος σαν κερκυραϊκός για να μιμηθεί το στυλ των χωρικών. Η τελευταία φωτογραφία είναι πιθανόν αποκριάτικη, αν δούμε και το ντέφι στα χέρια της κοπέλας.

l139-087
Βασιλική Κ. Βούρου φωτογραφημένη απο τον Π. Μωραϊτη με τρόπο ωστε να δώσει την αίσθηση της υπαίθρου γύρω στα 1865
vou1-018
Βασιλική Κωνσταντίνου Δεκόζη Βούρου όρθια δίπλα σε πολυθρόνα με τυπική φορεσιά της αστικής τάξης. περίπου 1865
efk-103
Π. Μωραϊτης , Το ίδιο concept σε μεταγενέστερη φωτογραφία c. 1880 με σεταρισμένα κομμάτια για δίνουν την εικόνα παραδοσιακής ενδυμασίας

πηγές:

elia. org