Αρχείο κατηγορίας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Η Μπάμπο ή Βρεξούδια: ένα πανάρχαιο έθιμο με αναφορά στη γυναικοκρατία

Η Μπάμπο ή Βρεξούδια είναι ένα πανάρχαιο έθιμο, με αναφορά στη γυναικοκρατία που τελείται απο τις γυναίκες της Μονοκκλησιάς, της Ανω Καμήλας και της Νεας Πέτρας Σερρών.

Η γυναικοκρατία το 1964 

Κυρίως τελούνταν στη Βόρεια και την Ανατολική Θράκη, απ’ όπου οι πρόσφυγες το μετέφεραν στις νέες τους πατρίδες. Οι πρόσφυγες από τη Βουλγαρία, το έλεγαν “Μπάμπω Ντεν”, από την Τουρκία “Μπάμπου Γκιουνού”, ενώ όσοι ήρθαν από τα παράλια του Πύργου (Μεσημβίας Σουζόπολη), το έλεγαν “Μπαμπώτερα”.
Το έθιμο αυτό, τελείται στις 8 Ιανουαρίου, εορτή της Αγίας Δομνίκης, ή Δόμνης και σκοπό έχει την απόδοση τιμής στο πρόσωπο της γιαγιάς, η οποία συνέβαλε στη γέννα των παιδιών. Η γιαγιά στην αρχαιότητα, λέγονταν μάμμη και ως έμπειρη στη ζωή, ήταν αυτή που με τη σοφία και την πείρα της βοηθούσε τις έγκυες στη γέννα. ‘Έτσι με τα χρόνια η μάμμη με την μετάθεση του τόνου έγινε μαμή και από γιαγιά απόχτησε τη σημασία της μαίας.

Η 8η του Γενάρη λοιπόν,  είναι αφιερωμένη αποκλειστικά και μόνο στις παντρεμένες γυναίκες.
Πρωί-πρωί οι γυναίκες με την ιδιότυπη ενδυμασία τους πηγαίνουν στο σπίτι της πιο ηλικιωμένης γυναίκας, της μπάμπως (μπάμπω= γριά ή μαμή), που είναι και το τιμώμενο πρόσωπο της μέρας, και, αφού τη «βρέχουν» με βασιλικό και τη βάζουν να «τάξει», της προσφέρουν δώρα. Ύστερα την τοποθετούν πάνω σε ένα αμάξι, κατάλληλα μετασκευασμένο και στολισμένο. Και τη γυρίζουν στους δρόμους του χωριού χορεύοντας στο ρυθμό της παραδοσιακής γκάιντας. Ακολουθεί το γλέντι που το μεσημέρι μεταφέρετε ξέφρενο στην κεντρική πλατεία του χωριού. Οι θρακιώτικοι χοροί, το «ζουναράδικο» και η «μπαιντούσκα» έρχονται πρώτοι έπονται ο συρτός και ο καρσιλαμάς. Μην τολμήσει κάποιο αντρικό πόδι να παραβιάσει τα σύνορα, που έχουν ορίσει με σχοινί γύρω από την πλατεία! Τον περιμένει κατάβρεγμα μέχρι το κόκαλο.
Αλλες γυναίκες ντυμένες με αντρικές ενδυμασίες ασχολούνται με καθαρά αρρενωπές δουλειές. Παράλληλα οι άντρες στα σπίτια αναγκάζονται να κάνουν τις εργασίες του σπιτιού, αφού η νοικοκυρά λείπει για μια μέρα από αυτό. Η διασκέδαση και το συμπόσιο, συνεχίζεται το σούρουπο μέσα στο οίκημα του συλλόγου σε αυστηρά περιορισμένο κύκλο των παντρεμένων γυναικών μέχρι τα ξημερώματα της επομένης μακριά από κάθε αδιάκριτο μάτι και χωρίς την αντρική παρουσία. Οι οργανοπαίκτες είναι χωρισμένοι από ένα προπέτασμα, για να μην βλέπουν ότι γίνεται.
Στην Νέα Βύσσα και στ’ άλλα χωριά του Βόρειου ‘Εβρου όπου δεν υπάρχουν πια μαίες στα χωριά, η εκδήλωση γίνεται με την εξής λειτουργικότητα.
 Το πρωί της 8ης Ιανουαρίου, η κάθε γυναίκα του χωριού που γέννησε τη χρονιά που πέρασε, επισκέπτεται στο σπίτι της την “Μπάμπω”, φέρνοντας της δώρα, πετσέτα και παπούτσια, για να μπορεί να σκουπίζεται και να τρέχει στα σπίτια, όσων την έχουν ανάγκη. Εκείνη που έχει καλοντυθεί και στολιστεί, ανταποδίδει με κεράσματα κι ευχές. ‘Οταν συγκεντρωθούν όλες οι γυναίκες, φέρνουν τη “Μπάμπω” με πομπή επάνω σε αμάξι ως τη βρύση του χωριού, όπου η κάθε γυναίκα της πλένει τελετουργικά τα χέρια. Ακολουθεί διασκέδαση μόνο των γυναικών με τη “Μπάμπω”, σε ένα καφενείο του χωριού.

Στην περιοχή των Σερρών, το έθιμο μεταφέρθηκε από τις Θρακιώτισσες που μετοίκησαν στον νομό και το διατηρούν εδώ και δεκάδες χρόνια.

Σύμφωνα με αυτό, στις 8 Ιανουαρίου, οι γυναίκες αναλαμβάνουν κυρίαρχο ρόλο, γλεντούν, χορεύουν και πίνουν όλη μέρα, ενώ οι άνδρες μένουν μέσα στα σπίτια και αναλαμβάνουν τον ρόλο της νοικοκυράς. Τη μέρα αυτή αποδίδονται ιδιαίτερες τιμές στη γηραιότερη γυναίκα του χωριού (μπάμπω), που στα ύστερα χρόνια εκτελούσε και χρέη μαμής.

Κατά το δρώμενο, νωρίς το μεσημέρι, οι παντρεμένες γυναίκες του χωριού, με τη συνοδεία ήχων μουσικών οργάνων (παλιότερα με τους ήχους της γκάιντας), μαζεύονται στην κεντρική πλατεία και από εκεί πορεύονται προς το σπίτι της «μπάμπως» για να της προσφέρουν δώρα και να πάρουν τις ευχές της, για μακροζωία και γονιμότητα.  Στη συνέχεια, σχηματίζουν πομπή και οδηγούνται στην πλατεία του χωριού, όπου στήνεται το γλέντι. Καθ’ όλη τη διάρκεια του «ξεφαντώματος» των γυναικών, οι άνδρες δεν επιτρέπεται ούτε να κυκλοφορούν στους δρόμους, αλλά ούτε και να πλησιάσουν τις γυναίκες. Σε περίπτωση που κάποιος θαρραλέος τολμήσει να πλησιάσει, τότε οι γυναίκες τον κυνηγούν, τον καταβρέχουν και προσπαθούν να τού βγάλουν τα ρούχα,τα οποία και στη συνέχεια θα δημοπρατήσουν. Το μεγάλο γλέντι των γυναικών ολοκληρώνεται αργά το απόγευμα με τραγούδια, παραδοσιακά εδέσματα και πολύ κρασί.
    Στις Σέρρες, το έθιμο αναβιώνει από τον Σύλλογο Έγγαμων Γυναικών της Νέας Πέτρας Σερρών και από τον Σύλλογο Γυναικών Μονοκκλησιάς, ενώ το «παρών» στις εκδηλώσεις δίνουν αρκετοί πολιτικοί άρχοντες της περιοχής, που προκειμένου να πλησιάσουν στις εκδηλώσεις, φορούν μαντίλες στο κεφάλι και ποδιές στη μέση. Δεν είναι λίγες δε, οι φορές που οι γυναίκες τους καταβρέχουν και τους αλευρώνουν…

Οι ρίζες όμως του εθίμου πρέπει να αναζητηθούν πολύ πιο παλιά και πιθανόν στην αρχαιότητα. Ίσως ξεκίνησε από τη λατρεία κάποιας αρχαίας θεότητας της γονιμότητας. Οι γυναίκες στην αρχαιότητα πρόσφεραν θυσίες στην Γενετυλλίδα, αττική θεότητα της γονιμότητας του τοκετού, η γιορτή που γινόταν προς τιμή της χαρακτηριζόταν ως γιορτή των γυναικών. Το έθιμο αυτό φαίνεται πως πρωτάρχισε με τιμώμενο πρόσωπο τη μαμή, που αποτελούσε αξιόλογο μέλος της κοινωνίας του χωριού, και από έλλειψη μαμής πιθανόν στα πρώτα χρόνια της εγκατάστασης των προσφύγων στη Μονοκκλησιά, τη θέση της πήρε η γεροντότερη γυναίκα του χωριού. Παρόμοια έθιμα με συμμετοχή γυναικών γίνονται και σε άλλα χωριά της Βόρειας κυρίως Ελλάδας.

Κατά τους λαογράφους, το έθιμο έχει αρχαιοελληνική προέλευση και θυμίζει τα “Θεσμοφόρια”, αγροτική γιορτή κατά την οποία οι γυναίκες επικαλούνταν γονιμότητα και ιδιαίτερα τα Αλώα, που γίνονταν την ίδια εποχή (αρχές Ιανουαρίου) στη Θράκη, στα οποία μετείχαν μόνο γυναίκες, οι οποίες πορεύονταν τραγουδώντας άσεμνα τραγούδια, ενώ στα τραπέζια τους είχαν πολύ κρασί και ομοιώματα “μορίων”. Όλα αυτά, ήταν χαρακτηριστικά για όλες τις γιορτές, οι οποίες αποσκοπούσαν στη γονιμότητα των ανθρώπων και των καρπών. Άλλοι ερευνητές συνδέουν το έθιμο της Μπάμπως με τα ορφικά και ελευσίνια μυστήρια. Περισσότερες πληροφορίες δείτε εδώ

Advertisements

Μαντεία με τη ρίψη ενός κόκκου σιταριού (ριχτάρι) από την Αμοργό

Η μαντεία ήταν στενά συνδεδεμένη με την ελληνική παραδοσιακή κοινωνία. Στην Αμοργό λοιπόν ο Γ. Α. Μέγας μας αναφέρει οτι υπήρχε ένας τρόπος μαντείας του μέλλοντος με τη βοήθεια ενός «ριχταριού». Αυτό περιλάμβανε μια «σκάρα»  με αριθμούς που είχε τόσα κουτάκια (σπιτόπουλα), όσες και απαντήσεις παρμένες απο διάφορα χωρία του ευαγγελίου που καθοδηγούσαν τυχαία τον ενδιαφερόμενο στο τι έπρεπε να πράξει.

Χωρίς τίτλο

Πριν ξεκινήσει την διαδικασία ο ενδιαφερόμενος απήγγειλε ορισμένα τροπάρια και μετά για να δούμε τι λέει ο Γ.Α. Μέγας…

Χωρίς τίτλο

 

Για να δείτε το «ριχταρι» και τις πιθανές απαντήσεις που λάμβανε ο ενδιαφερόμενος διαβάστε όλο το άρθρο πατώντας εδώ

Η λαϊκή λατρεία της Αγίας Μαρίνας

Περιδιαβαίνοντας στο διαδίκτυο και ψάχνοντας άλλο θέμα βρήκα αυτή την εξαιρετική εργασία της Αννας Γουήλ-Μπαδιεριτάκη για την λαϊκή λατρεία που συνδέεται με το πρόσωπο της Αγίας Μαρίνας και σας την παραθέτω σήμερα που είναι η εορτή της Αγίας.

17_marina

Η σύνδεση του ονόματος της Αγίας Μαρίνας με το ρήμα «μαραίνω» εξαιτίας της συνηχήσεως , ήταν αιτία η Αγία να συνδεθεί με την ίαση διαφόρων νόσων που χρειάζονταν να «μαραθούν» όπως ο ερυσίπελας. Επίσης η σύμφωνα με το βίο της πάταξη του σατανά με το σφυρί της έδωσε μεγάλη χάρη στο να μεσιτεύει για την θεραπεία των δαιμονιζομένων. Στο άρθρο θα δείτε πολλές ακόμη παραδόσεις απο όλη την Ελλάδα που αναφέρονται στην Αγία.

Καλή ανάγνωση!

Δείτε το αρχείο σε αυτό το σύνδεσμο.

Ο Αη-Γιάννης, η ρίγανη, οι φωτιές, ο κλήδονας και άλλα έθιμα

Από τα αρχαία χρόνια υπήρχαν διάφορα έθιμα που είχαν σχέση με τις θερινές τροπές του ηλίου και που αργότερα πέρασαν στο Χριστιανικό κόσμο και συνδέθηκαν με το Γενέθλιον Ιωάννη του Προδρόμου (24 Ιουνίου). Κατά τον Ευαγγελιστή Λουκά, ο Ιωάννης ο Πρόδρομος ήταν έξι μήνες μεγαλύτερος από το Χριστό. Αφού λοιπόν η Εκκλησία όρισε τη γέννηση του Θεανθρώπου στις 25 του Δεκέμβρη, δηλαδή στις χειμερινές τροπές του ηλίου, επόμενο ήταν το Γενέθλιον του Ιωάννη του Προδρόμου να συμπέσει στις 24 του Ιουνίου, δηλαδή στις θερινές τροπές του ηλίου. Έτσι διατηρήθηκαν ορισμένες συνήθειες που έχουν σχέση με το θερινό ηλιοτρόπιο και την αντίληψη ότι κάτι συμβαίνει στον ήλιο αυτή την ημέρα και μας επηρεάζει.

Την παραμονή της γιορτής του Αϊ Γιάννη Ιωάννη, αναβιώνει και το γνωστό έθιμο με τις φωτιές: Στην πλατεία ή σε γειτονιές του χωριού στήνεται μια μεγάλη φωτιά πάνω από την οποία πηδάνε όλοι οι κάτοικοι. Σύμφωνα με την παράδοση, η φωτιά, επιφέρει την κάθαρση και οι άνθρωποι απαλλάσσονται από το κακό. Οι φωτιές που έβαζαν στους δρόμους της γειτονιάς στη γιορτή του Αγιαννιού, στις στάνες οι τσοπάνηδες και στα ψαρολίμανα ή στα ακρογιαλιά οι ψαράδες έπνιγαν με τον καπνό κάθε επιβλαβές έντομο και απομάκρυναν κάθε ερπετό, ζωύφιο ή παράσιτο.
Τις φωτιές που άναβαν στον Κλήδονα τις πηδούσαν τρεις φορές από πάνω προς την ίδια κατεύθυνση.

ce9f20ce9ace9bce97ce94ce9fce9dce91cea320cea3cea5ce97ce9d20ce9acea9ce9cce99ce91ce9ace9720021
Το νόημα εδώ της φωτιάς είναι «διαβατήρια» διότι περνάμε από την μια ηλιακή περίοδο στην άλλη. Στην αρχή πηδούσαν την φωτιά οι πιο τολμηροί και καθώς χαμήλωνε περνούσαν ο γυναίκες και τα παιδιά. Περνώντας από την φωτιά έλεγαν οι πρόγονοι μας: «έμπα καλοχρόνε και έβγα κακοχρόνε» ή «αφήνω τον κακό τον χρόνο και μπαίνω στο καλλίτερο».
Το πέρασμα πάνω από την φωτιά απέβλεπε και στην υγεία και την σωματική ενδυνάμωση. Επίσης επικαλούνταν τον Άγιο να τους βοηθήσει ή να τους θεραπεύσει, λέγοντας «Άγιε μου Γιάννη το κεφάλι μου να γιάνει» ή «σίδερο η μέση μου πέτρα το κεφάλι μου» για να αντέχουν στις κακοτυχίες του καλοκαιριού. Και οι τσοπάνηδες άναβαν φωτιές στις στάνες και όταν χαμήλωνε εντελώς η φωτιά οδηγούσαν τα ζώα των να περάσουν πάνω από αυτή.
Στις φωτιές του Αγιαννιού έκαιγαν τα βάγια, τα μαγιοστέφανα, τα σταυρολούλουδα και ότι ήταν σεβαστό όπως φωτογραφίες και καταστραμμένες εικόνες.

Επίσης ο Αϊ Γιάννης αποκαλείται και Ριγανάς, επειδή την ημέρα αυτή έβγαιναν και μάζευαν ρίγανη, η οποία έπρεπε να συλλεχθεί πρωί πρωί, πριν από την ανατολή του ηλίου, αφού πίστευαν, ότι έτσι είχε μαγική δύναμη.

Την ρίγανη αυτή την έπλεναν στο ποτάμι ή στη βρύση και την πήγαιναν στο σπίτι και την κρεμούσαν σ’ ένα σημείο που να φαίνεται επάνω από την πόρτα ή το χαγιάτι για να το βλέπει όποιος πήγαινε στο σπίτι, για να μην το βασκάνει,  δηλαδή έδιωχνε την βασκανία.

Πίστευαν επίσης πως η ρίγανη αυτή είχε και θεραπευτικές ιδιότητες σε διάφορα νοσήματα όπως πόνους στην κοιλιά, κρύωμα, πόνους στο αναπνευστικό κλπ. Η ρίγανη αυτή έμενε εκεί κρεμασμένη  μέχρι τον επόμενο χρόνο του Αγίου Ιωάννη. Δεν την χρησιμοποιούσαν στα φαγητά,  γιατί ήταν άψητη, δηλαδή δεν είχε βγάλει λουλούδι ούτε είχε καρπίσει, δεν είχε ωριμάσει. Τον Αλωνάρη, δηλαδή τον Ιούλιο μάζευαν τη ρίγανη που χρησιμοποιούσαν σαν μυρωδικό  στα φαγητά.  Το πρωί, επίσης πήγαιναν  όλοι στην εκκλησία εάν βέβαια είχε παπά  το χωριό γιατί οι παπάδες ήταν λίγοι.

Λέγεται ακόμη τ’ Αη-Γιάννη του Ριγολόγου, γιατί σε παλιότερες εποχές την περίοδο αυτή θέριζε η ελονοσία (ο “ρίγος”). Λέγεται πως όποιος δεν τηρούσε τη νηστεία την ημέρα της γιορτής του Αγίου, “τον έπιανε ρίγος”.

Ο Άι-Γιάννης λέγεται και Ριζικάρης αφού η παράδοση λέει ότι φέρνει τύχη και γι’ αυτό έπρεπε από την παραμονή οι κάτοικοι του χωριου να έχουν τακτοποιήσει όλες τις οικιακές δουλειές τους.

Το βράδυ της 23ης Ιουνίου, παραμονή του Αϊ-Γιάννη, ή στις 24 Ιουνίου, σε πολλά μέρη στην Ελλάδα τελούν το πατροπαράδοτο έθιμο του κλήδονα. Η λέξη «ο κλήδονας» παράγεται από την αρχαία λέξη «η κληδών», η οποία αναφέρεται στον Παυσανία (Βοιωτικά), Όμηρο κ.α. Κληδών ονομαζόταν ο προγνωστικός ήχος, το μαντικό σημάδι και κατ’ επέκταση το άκουσμα του οιωνισμού ή προφητείας, ο συνδυασμός τυχαίων και ασυνάρτητων λέξεων ή πράξεων κατά τη διάρκεια μαντικής τελετής στον οποίο αποδιδόταν προφητική σημασία.

Σύμφωνα με ορισμένους η λέξη «Κλήδωνας» προέρχεται από τη λέξη κλειδί που ανοίγει και κλείνει το κουτί της τύχης. Ωστόσο η σωστή προέλευση της είναι από την αρχαία λέξη «κλήδων» (με ήτα) που στον Όμηρο σημαίνει μαντικό σημάδι, προφητεία. Άλλο οι λέξεις «κλειδί, κλειδώνω κ.α.» και άλλο οι λέξεις «κληδών, κλήδονας κ.α.» Απλώς και οι δυο ομάδες αυτές των λέξεων έχουν πρόγονο την αυτή ρίζα, την ρίζα «κλε-», πρβ και: «κλείθρον = αττικά κλήθρον», κλείς = ιωνικά κληίς. Παράβαλε επίσης ότι: Κλειώ – κλείζω = εγκωμιάζω (από το κλέος) και κληδών ή κλεηδών ή κληηδών (από το κλέος και άδω) κ.α. = φημί ή καλέω, διαλαλώ, εγκωμιάζω κ.α.. Παράγωγα: κληδονίζω = μαντευομαι, κληδόνισμα = σημείο, οιωνός κ.α.

ce9ace9bce97ce94ce9fce9dce91cea3

Σε όλη την Ελλάδα σχεδόν,  το βράδυ της παραμονής, οι ανύπανδρες κοπέλες μαζεύονται σε ένα από τα σπίτια του χωριού, όπου αναθέτουν σε κάποια ή σε κάποιες από αυτές να φέρουν από το πηγάδι ή την πηγή, ή σήμερα τη δημόσια βρύση, το «αμίλητο νερό». Η κοπέλα που θα πάει πρέπει να μη μιλήσει καθόλου όσο θα παίρνει και μέχρι να φέρει το νερό στο συμφωνημένο μέρος. Επιστρέφοντας στο σπίτι όπου τελείται ο κλήδονας, το νερό μπαίνει σε πήλινο δοχείο, στο οποίο η κάθε κοπέλα ρίχνει ένα αντικείμενο δικό της (μήλο πράσινο ή κόκκινο, κόσμημα, κλειδί κ.α.), το λεγόμενο ριζικάρι. Στη συνέχεια το δοχείο σκεπάζεται με κόκκινο ύφασμα, το οποίο δένεται γερά με ένα κορδόνι , «κλειδώνεται» με κλειδωνιά σε κάποιες περιοχές και τοποθετείται σε ταράτσα ή αυλή ή άλλο ανοιχτό χώρο. Εκεί παραμένει όλη τη νύχτα, «να το δούνε τ’άστρα». Οι κοπέλες επιστρέφουν ύστερα στα σπίτια τους.

Ανήμερα του Αϊ-Γιαννού, αλλά πριν βγει ο ήλιος -ώστε να μην εξουδετερωθεί η μαγική επιρροή των άστρων-, η υδροφόρος νεαρή της προηγουμένης φέρνει μέσα στο σπίτι το αγγείο. Το μεσημέρι, ή το απόγευμα, συναθροίζονται πάλι οι ανύπανδρες κοπέλες. Αυτήν τη φορά όμως στην ομήγυρη μπορούν να συμμετέχουν και παντρεμένες γυναίκες, συγγενείς και γείτονες και των δύο φύλων, καλεσμένοι για να παίξουν το ρόλο μαρτύρων της μαντικής διαδικασίας. Ένας νέος ή νέα, κατά προτίμηση ελεύθερος-η, πριν ξεσκεπάσει το αγγείο έλεγε: «Ανοίγουμε τον κλήδονα με του Αγιαννιού τη χάρη και ο οποίος έχει ριζικό να έρθει να το πάρει».

Καθισμένη στο κέντρο της συντροφιάς, η υδροφόρος νεαρή ανασύρει ένα-ένα από το αγγείο τα αντικείμενα, που αντιστοιχούν στο «ριζικό» κάθε κοπέλας και μια άλλη, κάποια που έχει ποιητικό ή μαντικό ταλέντο απαγγέλει ταυτόχρονα τυχαίες μαντινάδες. Σχετικά πρόσφατα χρησιμοποιούσαν τα στιχάκια απο παλιά ημερολόγια.  Η μαντινάδα που αντιστοιχεί στο αντικείμενο (ριζικάρι) της κάθε κοπέλας θεωρείται ότι προμηνάει το μέλλον της και σχολιάζεται από τους υπόλοιπους, που προτείνουν τη δική τους ερμηνεία σε σχέση με την ενδιαφερόμενη.

Προς το σούρουπο, όταν τελειώσει η μαντική διαδικασία, η κάθε κοπέλα γεμίζει το στόμα της με μια γουλιά αμίλητο νερό και στέκεται μπροστά σε ανοιχτό παράθυρο, ή πηγαίνει αμίλητη στο δρόμο έως ότου ακούσει το πρώτο ανδρικό όνομα. Αυτό πιστεύεται ότι θα είναι και το όνομα του άνδρα που θα παντρευτεί.
Μετά που θα βγουν όλα τα ριζικάρια από το υδροφόρο αγγείο, η υδροφόρος νεαρά χύνει το νερό του αγγείου μέσα σε ένα πηγάδι σταυρωτά και στη συνέχεια το σκεπάζει με ένα κόκκινο πανί. Το μεσημέρι ή τα μεσάνυκτα οι κοπέλες, ενίοτε και νεαροί, σηκώνουν προσεκτικά το πανί, ώστε να μη δει φως το νερό του πηγαδιού, και βάζουν μέσα το κεφάλι τους. Συνάμα η υδροφόρος με ένα καθρέπτη κατεβάζει τις ακτίνες του ήλιου ή του φεγγαριού μέσα στο πηγάδι και οι κοπέλες ρίχνοντας με ειδικό τρόπο μια – μια τα ριζικάρια τους μέσα στο πηγάδι και εκεί στα κύματα του νερού του πηγαδιού οι παριστάμενοι βλέπουν υπερφυσικά ή μεταφυσικά φαινόμενα, τα οποία επεξηγούν μετά οι μεγαλύτερες και μυημένες γυναίκες, όπως επίσης και αγαπημένα πρόσωπα που έχουν πεθάνει ή το πρόσωπο που θα παντρευτούν κ.α.

Λέγεται επίσης ότι ανάλογο με το πρώτο πρόσωπο που θα δουν αυτοί που είχαν σκύψει το πηγάδι μετά που θα βγάλουν έξω το κεφάλι τους, ανάλογο θα είναι και π.χ. το παιδί που θα γεννηθεί, δηλαδή αν δουν άντρα, αγόρι θα είναι το παιδί που θα γεννήσει μια γυναίκα έγκυος, ή το ίδιο όνομα θα έχει εκείνος που θα παντρευτούν κ.τ.λ.

Σημειώνεται ότι:
α) Όσοι παρακολουθούν την εν λόγω ιεροτελεστία πρέπει λέει να είναι με αυτοσυγκέντρωση, αλλά και μύηση, γιατί υπάρχουν και μυστικά για την παρούσα ιεροτελεστία.
β) Αν το πηγάδι δεν έχει καθάριο και πόσιμο νερό δεν γίνεται να γίνει κλήδονας

Παρόμοια διαδικασία γινόταν και στον Πόντο. ενώ στη Στενήμαχο είχαν μια επιπλέον λεπτομέρεια, τη νυφούλα Καλλινίτσα που τραβούσε τα ριζικάρια

Στην Κεφαλονιά έπαιρναν αμίλητο νερό και έχυναν μέσα λιωμένο μολύβι- μέταλλο. Όπως έπεφτε το λιωμένο μολύβι μέσα στη λεκάνη με το κρύο νερό, κρύωνε απότομα και έπαιρνε διάφορα σχήματα. Η παλιότερη, η γηραιότερη από την παρέα των κοριτσιών, η «εξηγήστρα», μελετούσε τα σχήματα και έδινε διάφορες εξηγήσεις, δηλαδή καταλάβαινε ποια θα είναι τα μελλούμενα του κοριτσιού που του είχαν ονοματίσει «τη ριξιά» του μολυβιού

ΙΣΤΟΡΙΑ – ΑΡΧΑΙΕΣ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

Ο Κλήδωνας είναι ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα. Στην εποχή του Ομήρου, χρησιμοποιούσαν τη μαγεία του Κλήδωνα για να μαντέψουν τα μελλούμενα. Ο Παυσανίας (Βοιωτικά, 11, 7), σχετικά με τον κλήδονα, αναφέρει τα εξής: «Στη συνέχεια του Ηρακλείου (της Θήβας) υπάρχει γυμνάσιο και στάδιο, που και τα δυο έχουν το όνομα του Θεού. Πέρα από το Σωφρονιστήρα λίθο υπάρχει βωμός του Απόλλωνα του επονομαζόμενου Σποδίου. Ο Βωμός του Απόλλωνα σχηματίστηκε από τη στάχτη των σφαγίων. Εδώ συνηθίζεται μαντική από κληδόνων («μαντική δε καθέστηκεν αυτόθι από κληδόνων»), την οποία ξέρω ότι τη χρησιμοποιούν οι Σμυρνιοί περισσότερο απ’ όλους τους Έλληνες και οι Σμυρνιοί έχουν πάνω από τη πόλη, έξω από το τείχος, ιερό των κληδόνων («κληδόνων ιερόν»). Παλιά οι Θηβαίοι θυσίαζαν ταύρους στον Σπόδιο Απόλλωνα». Στα χρόνια του Βυζαντίου συναντάμε το έθιμο σαν λατρεία του Ήλιου. Φωτιές ανάβονται και ο λαός πηδά πάνω απ΄ αυτές για να εξαγνίσει το κακό, όπως και σήμερα. Με τα χρόνια ο Κλήδωνας χάνει το χαρακτήρα της γενικής μαντικής και περιορίζεται στους ερωτικούς χρησμούς. Η θεά Κλήδωνα αποσύρεται σιωπηλά και δίνει τη θέση της στον Αϊ Γιάννη, του οποίου τη χάρη επικαλείται ο λαός.

Στους βυζαντινούς χρόνους, όπως αναφέρεται στο «Βυζαντινών βίος και πολιτισμός» του Φ.Κουκουλέ στο κεφάλαιο για το 12ο αιώνα (τόμος Α2, σ. 170, Αθήνα, 1948), την παραμονή του Αγίου Ιωάννη, οι άνθρωποι συναθροίζονταν σε κάποιο σπίτι ή στη γειτονιά, όπου γινόταν τραπέζι σαν να επρόκειτο για γαμήλιο δείπνο. Εκεί παρευρισκόταν κάποιο νεαρό κορίτσι ντυμένο νύφη. Στο τέλος της βραδιάς, ο κάθε παριστάμενος έριχνε ένα αντικείμενο σε ειδικό αγγείο με νερό, από όπου το ανέσυρε στη συνέχεια η «νύφη» υπό μορφήν κλήρου ως απάντηση στην ερώτηση του καθένα για το τι επιφύλασσε το μέλλον.

Η Παλαιά Διαθήκη αναφέρει αφενός ότι ο κλήδωνας και οι μαντείες υπήρχαν επί εποχής εξόδου των Εβραίων από την Αίγυπτο, ήτοι το 1500 π.Χ., και αφετέρου ότι είναι πράξεις καταδικαστέες, πρβ: «τα γαρ έθνη ταύτα, ους συ κατακληρονομείς αυτούς, ούτοι κληδόνων και μαντειών ακούσονται, σοι δε ουχ ούτως έδωκε Κύριος ο Θεός σου» (Δευτερονόμιο 18,14)

Ο Πατριάρχης Αντιοχείας Θεόδωρος Βαλσαμών κατά το β’ μισό του 12ου αιώνα, σχολιάζοντας τους Κανόνων της Πενθέκτης Συνόδου (691-2) σχετικά με τις νουμηνίες, τις φωτιές και τον κλήδονα, παραθέτει περιγραφή του εθίμου το οποίο προσομοιάζει με βακχική τελετή συνδεδεμένη με το Σατανά και για το λόγο αυτό το θεωρεί καταδικαστέο, πρβ: «Κατά την εσπέραν της κγ’ του Ιουνίου μηνός, ηθροίζοντο εν ταις ρυμίσι και εν τοις οίκοις άνδρες και γυναίκες, και πρωτότοκον κοράσιον νυμφικώς εστόλιζον μετά γονυ το συμποσιάσαι και βακχικώτερον ορχήσασθαι και χορεύσαι και αλαλάξαι, έβαλλον εν αγγείω συστόμω χαλκώ θαλάττιον ύδωρ, και είδη τινά εκάστω τούτων ανήκοντα – και ώσπερ της παιδός εκείνης λαβούσης Ισχύν εκ τον Σατανά προμηνύειν τα ερωτώμενα, αυτοί μεν περί τούδε τίνος αγαθού ή και αποτροπαίον ανεβοών ερωτηματικώς· το δε κοράσιον από των εν τω αγγείω εμβληθέντων ειδών το παρατυχόν εξαγαγόν υπεδείκνυεν· και λαμβάνων ανόητος τούτον δεσπότης, επληροφορείτο τάχα τα επ’ αυτώ συνενεχθήναι μέλλοντα, ευτυχή τε και δυστυχή. Την επαύριον δε μετά τυμπάνων και χορών συν τω κορασίω εις τους αιγιαλούς απερχόμενοι, και ύδωρ θαλάττιον αφθόνως αναλαμβανόμενοι, τας κατοικίας αυτών έρραινον και ου μόνον ταύτα ετελούντο παρά των ασυνετωτέρων, αλλά και δι’ όλης της νυκτός από χόρτον πυρκαΐας ανάπτοντες, επήδον υπεράνω αυτών και εκληδονίζοντο, ήτοι εμαντεύοντο περί ευτυχίας και δυστυχίας και άλλων τινών δαιμονιωδώς. Τας δε ένθεν κακείθεν εισόδους αυτών και το δωμάτιον, εν ώ ετελείτο η κληδών, συν τοις παρακειμένοις υπαίθροις, χρυσίζουσι πέπλοις και σηρικοίς κατεκόσμουν υφάσμασι· αλλά μην και φυλλάσι δένδρων κατεστεφάνουν, εις τιμήν και υποδοχήν, ως έοικε, του οικειωσαμένου αυτούς Σατανά».

Ωστόσο, παρ’ όλη την αρνητική στάση της Εκκλησίας, το έθιμο του κλήδονα επιβίωσε μέχρι σήμερα, όμως με κάποιες παραλλαγές σε σχέση με τα βυζαντινά δρώμενα. (Συγχρόνως, η έκφραση «αυτά τα λεν στον κλήδονα», με την έννοια ότι αυτά που λέγονται δεν είναι σοβαρά, πιθανόν να εκφράζει την εκκλησιαστική άποψη ως προς τη μαντική πρακτική, ή απλώς μια λαϊκή δυσπιστία.)

πηγές και επιλεγμένα αποσπάσματα απο τα άρθρα:

http://www.krassanakis.gr/klidonas.htm

Οι φωτιές του Αϊ Γιάννη του Κλήδονα: Tο δημοφιλέστερο έθιμο του καλοκαιριού 

http://paterikos.blogspot.gr/2012/06/24.html

http://www.monemvasia.gr/el/cultural-activities/festivals-a-events/the-custom-of-klidonas-revives-in-agios-nickolaos-voion-and-metamorfosi

http://users.sch.gr/ntinos_psilop/index.php?option=com_content&view=article&id=569:ithi-ethima-vrises-aigiannis-klidonas&catid=119:ithi-kai-ethima-vrises&Itemid=367

http://pitharipandoras.blogspot.gr/2014/06/blog-post_23.html

Το «Ύψωμα» ένα έθιμο από την Κωνσταντινούπολη που αναβιώνει στο Ν.Πύργο Ευβοίας

Σήμερα θα μιλήσουμε για ένα εκκλησιαστικό έθιμο που τελείται ανήμερα της Ζωοδόχου Πηγής στο Νέο Πύργο Ευβοίας, όπου γιορτάζει το ομώνυμο εκκλησάκι αφιερωμένο στη Ζωοδόχο Πηγή (Μπαλουκλή)

ce96cea9ce9fce94ce9fcea7ce9fcea3-cea0ce97ce93ce97-26
το εκκλησάκι στο Νέο Πύργο (Πηγή palmos.gr)

Σήμερα μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας ανήμερα της εορτής πλειστηριάζεται το Ύψωμα, ένας άρτος δηλαδή, τον οποίο «χτυπούν» οι παρευρισκόμενοι προσφέροντας χρήματα για την εκκλησία. Θεωρείται ευλογία για τον άνθρωπο που θα δώσει τα περισσότερα να πάρει τον άρτο αυτό από τα χέρια του ιερέα. Το έθιμο έχει τις ρίζες του σε αυτό που τελούταν στον ομώνυμο ναό του χωριού Πύργος Κωνσταντινουπόλεως κατά το οποίο μετά το τέλος της Λειτουργίας οι πιστοί πλειοδοτούσαν ποιός θα αποκτήσει το «Ύψωμα» προσφέροντας όμως όσο το δυνατόν περισσότερο λάδι στην εκκλησία. Ο ναός εκπωλούσε το πλεονάζον λάδι και με τα χρήματα συντηρούσαν τα ιδρύματα της εκκλησίας.

Όταν οι πρόσφυγες εκ Πύργου έφτασαν στη Βόρεια Εύβοια βρήκαν στην περιοχή το εκκλησάκι της Παναγίας της Αληθινής, στο όριο του χωριού προς την πόλη της Ιστιαίας το οποίο μετονόμασαν σε Ζωοδόχο Πηγή Μπαλουκλή εις ανάμνησιν της πατρίδας τους. Στο εκκλησάκι αυτό, τελούν κάθε χρόνο την Παρασκευή της Διακαινισίμου Εβδομάδας την Πανηγυρική Θεία Λειτουργία και το πατροπαράδοτο αυτό έθιμο. Μάλιστα φέρνουν και τις πασχαλινές τους λαμπάδες για να τις κάψουν, συνήθεια που υπάρχει σε όλη τη Βόρεια Εύβοια, αφού η πασχαλινή λαμπάδα πρέπει να καεί μέχρι τέλους αν είναι δυνατόν, μέσα στο Ναό. Για το λόγο αυτό και οι περισσότεροι τις αφήνουν μετά αναμμένες στα μανουάλια.

(Πληροφορίες π. Τίτος Γερονικολός, εφημέριος Νέου Πύργου Ευβοίας)

Μια διαφορετική προσέγγιση στη ζωή της Βόρειας Εύβοιας του 19ου αιώνα μέσα από το θέατρο

Με πολλή αγάπη για την τοπική μας κουλτούρα, εθελοντική προσφορά και σεβασμό απέναντι στην βορειοευβοιώτικη ιδιόλεκτο, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Γυναικών Ιστιαίας και το Σύλλογος Φίλων του Μουσείου Δροσίνη, διοργανώσαμε μια διαφορετική για τα δεδομένα της βόρειας Εύβοιας εκδήλωση, η οποία δικαίωσε τους κόπους των συντελεστών της, μίας και η προσέλευση του κόσμου ήταν κάτι παραπάνω από αθρόα, στην Αίθουσα Πολιτισμού του Λυκείου Ιστιαίας, η οποία δεν στάθηκε ικανή να χωρέσει τον κόσμο που προσήλθε.

img_7726

Η εκδήλωση με τίτλο «Σκόρπια Φύλλα του Αγροτικού Βίου μέσα από τα μάτια του Γ.Δροσίνη» είχε ως στόχο την μεταφορά μας μέσα απο την δραματοποίηση μικρών θεατρικών, στην εποχή που ενέπνευσε τον Γεώργιο Δροσίνη για να γράψει τα έργα του «Αγροτικές Επιστολές» και «Σκόρπια Φύλλα της Ζωής μου» τα οποία αναφέρονταν στις εμπειρίες του από τη συναναστροφή του με τους απλοϊκούς κατοίκους της Βόρειας Εύβοιας του τέλους του 19ου αιώνα .Η δραματοποίηση των θεατρικών διαλόγων, οι οποίοι ήταν εμπνευσμένοι από τις «Αγροτικές Επιστολές» και γράφτηκαν στο τοπικό μας βορειοευβοϊκό ιδίωμα από εμένα και την Μαρία Τρίγκα, ήταν απολαυστική και προκάλεσε άφθονο γέλιο στους παρευρισκόμενους, σε μια εποχή που το γέλιο είναι κάτι παραπάνω απο αναγκαίο για την ψυχική μας εκτόνωση και την πνευματική μας ανάταση.

img_7742

Στη σκηνή είδαμε κατά σειρά εμφάνισης τους Φιλοθέη Τσιρόζογλου, Στρατή Λούλη, Μάχη Αρβανιτόγιαννη, Νικόλαο Γεωργόπουλο, Φρόσω Σπανού, Σπύρο Αναγνώστου, Νίκο Μάρκου, Άννα Καλέμη, Χρήστο Ζάκκα και Κωνσταντίνα Διαμαντή, ενώ μαζί με τη Μαρία Τρίγκα είχαμε το ρόλο των αφηγητών πλαισιώνοντας τα θεατρικά.

Η πρόταση αυτή του Συλλόγου Γυναικών να γράψουμε θεατρικούς διαλόγους στο τοπικό μας ιδίωμα ήταν κάτι παραπάνω απο απρόσμενη για μένα, μιας και πρόσφατα ολοκλήρωσα το νέο μου βιβλίο που αφορά στην καταγραφή του τοπικού ιδιώματος της Βόρειας Εύβοιας, για το οποίο είμαι σε αναζήτηση χορηγών προκειμένου να βρεί τον δρόμο του για τα βιβλιοπωλεία.

Με το βιβλίο αυτό γίνεται μια προσπάθεια να αποτυπωθεί το γλωσσικό ιδίωμα της Βόρειας Εύβοιας όπως ακόμη μιλιέται στα χωριά από την Αγία Άννα μέχρι και τη Λιχάδα μέσα από μία έρευνα-συλλογή λεξιλογικού υλικού που έχει κρατήσει 13 χρόνια. Σε αυτό το πόνημα διασώζονται 2300 ιδιαίτερες ιδιωματικές λέξεις και πάνω από 250 εκφράσεις της τοπικής ιδιολέκτου, που χρησιμοποιούνταν τακτικά από τους παλαιότερους αλλά και αρκετοί από τους νεότερους διασώζουν στον προφορικό τους λόγο. Τα σπαράγματα αυτά της γλώσσας μας, που αποτελούν ένα δείγμα της ιδιαίτερης πολιτισμικής μας κληρονομιάς και είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την ανθρωπολογική μας ταυτότητα, έγινε προσπάθεια να ετυμολογηθούν, να βρεθούν οι ρίζες τους αλλά και οι συγγένειές τους με άλλες περιοχές της Ελλάδος, και τελικά να διαπιστωθεί η ιστορική συνέχεια του τοπικού ιδιώματος, που έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα. Επίσης διαπιστώνεται γλωσσική διαφορά ανάμεσα σε ομάδες χωριών της Βόρειας Εύβοιας και η εξελικτική δύναμη των λέξεων καθώς αυτές μετασχηματίζονται σημασιολογικά μέσα στο πέρασμα των χρόνων, ανάλογα με τις τρέχουσες συνθήκες ζωής. Το βιβλίο συμπληρώνεται με πολλές πηγές οι οποίες αποδίδουν εκφάνσεις της ζωής στα τέλη του 19ου αιώνα, με το ιδιαίτερο λεξιλογικό χρώμα, εκτεταμένη βιβλιογραφία αλλά και 7 θεατρικά δρώμενα που αναφέρονται σε καταστάσεις της καθημερινής ζωής με ιδιωματικό λόγο.

img_7759

Η Βόρεια Εύβοια είναι ένας τόπος με δυστυχώς μικρή πνευματική παραγωγή σε έρευνες πάνω στον λαϊκό της πολιτισμό. Η προσπάθεια αυτή στοχεύει στο να διασώσει τα στοιχεία αυτά του Βορειοευβοϊκού τοπικού ιδιώματος και να τα προβάλλει στους ντόπιους και τους επισκέπτες της περιοχής, ως αυθεντικά στοιχεία του τόπου μας. Η προβολή του τοπικού στοιχείου λειτουργεί θετικά ως προς την γενικότερη προβολή και διαφήμιση της Βόρειας Εύβοιας καθώς ακούγεται το όνομά της και γίνεται συζήτηση γύρω από αυτή. Επιπλέον, αυξάνει την θετική αντίληψη των κατοίκων που μένουν σε αυτή καθώς αντιλαμβάνονται την ιδιαίτερη πολιτιστική τους ιδιαιτερότητα και βοηθά τους νέους να αντιληφθούν ότι η περιοχή μας έχει και αυτή την μοναδική πολιτιστική της κληρονομιά που οφείλουμε να προστατεύσουμε και να διασώσουμε. Τέλος, καθώς τα χρόνια περνούν και οι παλιές γενιές χάνονται, η απευθείας καταγραφή του τοπικού στοιχείου γίνεται όλο και δυσκολότερη. Πονήματα όπως αυτό είναι δύσκολο να δημιουργηθούν και πάλι. Είναι σημαντικό όμως να βγουν στο φως της δημοσιότητας για να γίνουν ευρέως γνωστά.

Η εκδήλωση λοιπόν αυτή αποτέλεσε, ένα προοίμιο θα έλεγα του νέου μου βιβλίου, στο οποίο θα επανέλθω σε λίγο διάστημα. Απολαύστε το βίντεο, το θεατρικό του οποίου περιλαμβάνεται στο νέο μου βιβλίο, την τοπική μας γλώσσα και τις ενδυμασίες μας, αγαπήστε τα και διαδώστε τα!

Με εκτίμηση,

Ασημίνα Ντέλιου (συγγραφέας-ερευνήτρια)

Ο Θερισμός και το Αλώνισμα μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα

 

725255b125255d
Θερισμός στο Λιδορίκι (δεκαετία 1960)

Όταν ερχόταν η  εποχή του  “θέρου» , του θερισμού , όλα  έπρεπε να  γίνουν με  τα  χέρια , γιατί  δεν  υπήρχαν  τότε  μηχανές . Σκορπούσαν, λοιπόν ο  κόσμος απ’ το  πρωί ως  το  βράδυ στα  χωράφια και  θέριζαν τα  στάχυα με  τα  “ δρεπάνια“ τους . Μ’ αυτά  έφτιαχναν μικρά  δέματα που  συγκρατούσαν δεμένα με  το  ίδιο  χόρτο , τα «χερόβολα». Στη  συνέχεια , με τα  δέματα αυτά  έφτιαχναν ένα  δέμα  μεγαλύτερο , που  ονομαζόταν “ δεμάτι». Αυτό το  έδεναν με  ένα  άλλο  χόρτο, τη  σίκαλη , έπειτα φόρτωναν  τα  “δεμάτια“ στα  μουλάρια και  τα  γαϊδουράκια και  τα κουβαλούσαν στα  αλώνια . Εκεί τα  ξεφόρτωναν και  τα  τοποθετούσαν όλα  μαζί σε στοίβες που  ονόμαζαν “ θημωνιές“ .

Τα δεμάτια έριχνε πάνω από το κάρο η γυναίκα και ο οδηγός σχημάτιζε τη θημωνιά. Τα δεμάτια τοποθετούνταν με τα στάχια προς το εσωτερικό της θημωνιάς. Η βάση της θημωνιάς και το ύψος της καθοριζόταν από την ποσότητα των δεματιών και το είδος των σιτηρών. Ιδιαίτερη προσοχή έδιναν στην κορυφή της θημωνιάς. Έτσι, στην κορυφή τοποθετούσαν τα δεμάτια με τα στάχια προς το εξωτερικό, ώστε το ένα να επικαλύπτει το άλλο σχηματίζοντας έναν κώνο ή δυο κεκλιμένα επίπεδα, ανάλογα με τη βάση.Με τον τρόπο αυτό σε περίπτωση βροχής, τα επάνω δεμάτια έδιωχναν το νερό και τα άλλα δεμάτια διατηρούνταν στεγνά. Σε περίπτωση που η βροχή ήταν αρκετά δυνατή και ο αέρας γκρέμιζε την κορυφή της θημωνιάς, τα μουσκεμένα δεμάτια στήνονταν όρθια στο αλώνι για να στεγνώσουν.

Στη συνέχεια έρχονταν οι  αλωνάρηδες , οι “βαλμάδες» , οι  οποίοι σκορπούσαν τα  δεμάτια στο  αλώνι και  καθοδηγούσαν τα άλογα , ώστε  όταν αυτά  γυρίζουν γύρω – γύρω , να  λιώνουν τα  άχυρα με  τα  πέταλά  τους και  να  βγαίνει  το  σιτάρι .
Η  διαδικασία  αυτή  κρατούσε απ’ το  πρωί  μέχρι  το  μεσημέρι . Ύστερα όλοι  μαζί , αγρότες και “βαλμάδες“ , σήκωναν τα  άχυρα  στον  αέρα πολλές  φορές , ώστε να  ξεχωρίσουν το  σιτάρι απ’ τα  στάχυα. Γι’ αυτή  τη  δουλειά , που  τη  λέγαν “ λίχνισμα» , χρησιμοποιούσαν κάτι  ξύλινες πιρούνες, τις  οποίες ονόμαζαν “ δικούλια». Στο  τέλος , μάζευαν το  σχεδόν  καθαρό  σιτάρι στο  κέντρο του  αλωνιού κοντά στο  “ στρίαλο»  και  περίμεναν να  φυσήξει αέρας , για  να  καθαρίσει καλύτερα  το  σιτάρι . Τη  σοδειά  την μετρούσαν με  τενεκέδες . Μια οκά (μονάδα  μέτρησης της  εποχής) ισοδυναμούσε με 400 δράμια και  ένα  κιλό με  312,5  δράμια.

Θερισμός κάπου στην Κεντρική Κρήτη, 1939. Φώτο Nelly’s
tloypas
Μεταφορά των δεματιών στο αλώνι, Θεσσαλία photo Τάκης Τλούπας πηγη
img_000925255b225255d
Στοίβαγμα των θημωνιών στο αλώνι-Λιδορίκι 1960 (πηγη)
2525c22525b12525c22525bb2525c325258e2525c22525bd2525c22525b925255b125255d
Άπλωμα των σταχυών στο αλώνι-Λιδορίκι
Αλώνισμα στο χωριό Αχμέτ Αγά, με ροκάνες που τις σέρνουν άλογα, Προκόπι, στην Εύβοια Threshing in the village of Ahmet Aga (Prokopi) in Euboea from SCHWEIGER LERCHENFELD, Amand, (Freiherr von). Griechenland in Wort und Bild, Eine Schilderung des hellenischen Konigreiches, Leipzig, Heinrich Schmidt & Carl Günther, 1887 / Kettwig, Phaidon, 1992.

1b_lixnisma25255b225255d

diaf2525201207201125252001825255b125255d
Λίχνισμα στο αλώνι – Λιδορίκι

Εδώ βλέπουμε τα γεωργικά εργαλεία, το δρεπάνι που έκοβαν τα στάχυα και τα δικούλια με τα οποία ανακάτευαν το λιωμένο στάρι και το πετούσαν στον αέρα.