Μάθημα κεραμικής απο τον αγγειοπλάστη Γιάννη Σταγκίδη στη Βόρεια Εύβοια

Το περασμένο Σάββατο 1 Σεπτεμβρίου μας περίμενε μια μεγάλη έκπληξη εδώ στη Βόρεια Εύβοια και συγκεκριμένα στο χώρο του ξενοδοχείου «Αέναον» στα Κανατάδικα, την παραλία της Ιστιαίας. Όπως γνωρίζετε οι ντόπιοι και θα μάθετε σήμερα οι υπόλοιποι, η περιοχή των Κανατάδικων στη Βόρεια Εύβοια ήταν ευρέως γνωστή για τα εργαστήρια κεραμιδιών που υπήρχαν στην περιοχή. Ο παραδοσιακός αγγειοπλάστης Γιάννης Σταγκίδης, που έχει αναλάβει πολλά πρότζεκτ μουσείων και συνεργάζεται με τη σχολή Αρχαιολογίας, επισκέφτηκε το μέρος και εξέτασε το χώμα, το οποίο είναι πηλός εξαιρετικής ποιότητας, και στο χώρο του «Αέναον» δημιούργησε με τη βοήθεια των ιδιοκτητών, έναν φούρνο ψησίματος κεραμικών σε σχέδιο του 500 π.Χ, με σκοπό να δημιουργηθεί σταδιακά ένα μικρό εκπαιδευτικό πρότζεκτ, στο χώρο που παλιά παράγονταν κεραμικά.

Το περασμένο Σάββατο λοιπόν, ο Γιάννης Σταγκίδης «έκαψε» για πρώτη φορά το φούρνο, για να γίνει λειτουργικός και μας περιέγραψε τον τρόπο εξαγωγής του πηλού απο το χώμα, τον τρόπο που φτιάχνονταν τα κεραμικά παλιά και σήμερα, τον τρόπο που ψήνονται και χίλιες λεπτομέρειες που είναι άγνωστες σε όλους εμάς.

Γιαννης Σταγκίδης και φουρνος κεραμικων Κανατάδικα Ευβοιας
Ο Γιάννης Σταγκίδης εμπρός απο τον καινούριο φούρνο κεραμικών σε σχέδιο του 500πΧ.

Ο Γιάννης Σταγκίδης μας περιέγραψε πώς έχτισε το φούρνο, με εσωτερικά επίπεδα, διάτρητα για να περνά η φλόγα, χρησιμοποιώντας μίγμα πηλού και άχυρου το οποίο έπρεπε πρώτα να στεγνώσει καλά και μετά να καεί εσωτερικά για να στερεοποιηθεί. Στο εσωτερικό του μικρού κλίβανου, αναπτύσσεται θερμοκρασία μέχρι 1000 βαθμών Κελσίου, η οποία είναι απαραίτητη για να ψηθούν σωστά τα κεραμικά. «Στην αρχή βάζουμε ως καύσιμη ύλη βελανιδιά που καίει αργά και κάνει κάρβουνα για να αυξηθεί αργά η θερμοκρασία, μετά βάζουμε πεύκο που κάνει μεγάλη φλόγα και λίγα κάρβουνα και στο τέλος καίμε καλάμια που κάνουν πολλή φλόγα γρήγορα και δεν αφήνουν κάρβουνα. Τροφοδοτούμε συνέχεια το φούρνο για να μην πέσει η θερμοκρασία. Ο φούρνος πρέπει να καίει όταν έχουμε μέσα κεραμικά για τουλάχιστον τρεις ώρες, στην αρχή και τέσσερις. Μετά τον αφήνουμε να κρυώσει προοδευτικά μόνος του, κάτι που παίρνει σχεδόν ένα εικοσιτετράωρο ή περισσότερο, για να μπορέσουμε να βγάλουμε τα σκεύη απο μέσα.»

φούρνος κεραμικών 500πΧ με καμινάδα
ο φούρνος κεραμικών με την καμινάδα του. Στο πλάι το στρογγυλό καπάκι της καμινάδας.

Μετά απο την ξενάγηση στο φούρνο ο Γιάννης Σταγκίδης μας έκανε επίδειξη πώς δουλεύεται ένα πήλινο αντικείμενο στον τροχό της αγγειοπλαστικής. Μας εξήγησε πόσο σημαντικό είναι το σωστό πλάσιμο του πηλού, ώστε να μην έχει μέσα του καθόλου αέρα που θα καταστρέψει στο ψήσιμο το αντικείμενο. Επίσης μας τόνισε πόσο σημαντικό είναι το σωστό κεντράρισμα του πηλού στον τροχό και η μετακίνησή του καθώς εκείνος γυρίζει, ώστε πάντα να διατηρείται το κέντρο. Η επίδειξη που μας έκανε ήταν πραγματικά μαγική, καθώς δημιουργούσε σε λίγα λεπτά όμορφα, χρηστικά αντικείμενα. Το έκανε να μοιάζει τόσο εύκολο!

 

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Φυσικά όλοι θέλαμε να δοκιμάσουμε! Και πρώτα τα παιδιά!

ο Σταγκίδης δείχνει πώς πλάθουμε τον πηλό στον τροχό στα παιδιά
Ο Γιάννης Σταγκίδης δίνει στα παιδιά μια εμπειρία πλασίματος πηλού στον τροχό αγγειοπλαστικής

Μπορεί όλοι σας να νομίζετε οτι το πλάσιμο του πηλού είναι κάτι εύκολο αλλά σας ενημερώνω απο προσωπική εμπειρία οτι δεν είναι τόσο απλό όσο δείχνει! Χρειάζεται δεξιοτεχνία, αυτοσυγκέντρωση και εμπειρία για να δημιουργηθεί έστω και μόνο ένα απλό αντικείμενο. Από το ξεκίνημα, τη σωστή τοποθέτηση του άμορφου σβώλου πηλού πάνω στον τροχό, το κόλλημα της μάζας, τη σωστή ποσότητα νερού ώστε να γλιστρά και να πλάθεται αλλά να μην είναι υπερβολικό  ώστε να χαλάσει ο πηλός, από τον τρόπο που θα τρυπηθεί με τη βοήθεια των δαχτύλων μας, που θα του δώσουμε ύψος ή πλάτος, και στο τέλος με τη χρήση ενός κομματιού ξύλου, που θα λειανθούν οι επιφάνειες, όλα είναι μικρές λεπτομέρειες που καθεμιά της έχει σημαντική αξία στο τελικό αποτέλεσμα. Όπως μας είπε πολύ εύστοχα ο κύριος Γιάννης «Μοιάζει με το παίξιμο του βιολιού. Είναι δύσκολο να το μάθεις αλλά αν προσπαθήσεις θα τα καταφέρεις! Πόσοι υπάρχουν στον κόσμο που ξέρουν να παίζουν βιολί!» Και επειδή η παραδοσιακή αγγειοπλαστική είναι ένα επάγγελμα που χάνεται, είναι σημαντικό αυτή η τέχνη να μεταφερθεί στα παιδιά μας…

Τα περισσότερα λόγια είναι περιττά. Ένα μόνο χρειάζεται… Μεράκι και καλή διάθεση! Ευχαριστούμε πολύ το Γιάννη Σταγκίδη για την υπέροχη εμπειρία καθώς και τους ιδιοκτήτες του ξενοδοχείου ΑΕΝΑΟΝ για τη φιλοξενία.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.