Ο Θερισμός και το Αλώνισμα μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα

 

725255b125255d
Θερισμός στο Λιδορίκι (δεκαετία 1960)

Όταν ερχόταν η  εποχή του  “θέρου» , του θερισμού , όλα  έπρεπε να  γίνουν με  τα  χέρια , γιατί  δεν  υπήρχαν  τότε  μηχανές . Σκορπούσαν, λοιπόν ο  κόσμος απ’ το  πρωί ως  το  βράδυ στα  χωράφια και  θέριζαν τα  στάχυα με  τα  “ δρεπάνια“ τους . Μ’ αυτά  έφτιαχναν μικρά  δέματα που  συγκρατούσαν δεμένα με  το  ίδιο  χόρτο , τα «χερόβολα». Στη  συνέχεια , με τα  δέματα αυτά  έφτιαχναν ένα  δέμα  μεγαλύτερο , που  ονομαζόταν “ δεμάτι». Αυτό το  έδεναν με  ένα  άλλο  χόρτο, τη  σίκαλη , έπειτα φόρτωναν  τα  “δεμάτια“ στα  μουλάρια και  τα  γαϊδουράκια και  τα κουβαλούσαν στα  αλώνια . Εκεί τα  ξεφόρτωναν και  τα  τοποθετούσαν όλα  μαζί σε στοίβες που  ονόμαζαν “ θημωνιές“ .

Τα δεμάτια έριχνε πάνω από το κάρο η γυναίκα και ο οδηγός σχημάτιζε τη θημωνιά. Τα δεμάτια τοποθετούνταν με τα στάχια προς το εσωτερικό της θημωνιάς. Η βάση της θημωνιάς και το ύψος της καθοριζόταν από την ποσότητα των δεματιών και το είδος των σιτηρών. Ιδιαίτερη προσοχή έδιναν στην κορυφή της θημωνιάς. Έτσι, στην κορυφή τοποθετούσαν τα δεμάτια με τα στάχια προς το εξωτερικό, ώστε το ένα να επικαλύπτει το άλλο σχηματίζοντας έναν κώνο ή δυο κεκλιμένα επίπεδα, ανάλογα με τη βάση.Με τον τρόπο αυτό σε περίπτωση βροχής, τα επάνω δεμάτια έδιωχναν το νερό και τα άλλα δεμάτια διατηρούνταν στεγνά. Σε περίπτωση που η βροχή ήταν αρκετά δυνατή και ο αέρας γκρέμιζε την κορυφή της θημωνιάς, τα μουσκεμένα δεμάτια στήνονταν όρθια στο αλώνι για να στεγνώσουν.

Στη συνέχεια έρχονταν οι  αλωνάρηδες , οι “βαλμάδες» , οι  οποίοι σκορπούσαν τα  δεμάτια στο  αλώνι και  καθοδηγούσαν τα άλογα , ώστε  όταν αυτά  γυρίζουν γύρω – γύρω , να  λιώνουν τα  άχυρα με  τα  πέταλά  τους και  να  βγαίνει  το  σιτάρι .
Η  διαδικασία  αυτή  κρατούσε απ’ το  πρωί  μέχρι  το  μεσημέρι . Ύστερα όλοι  μαζί , αγρότες και “βαλμάδες“ , σήκωναν τα  άχυρα  στον  αέρα πολλές  φορές , ώστε να  ξεχωρίσουν το  σιτάρι απ’ τα  στάχυα. Γι’ αυτή  τη  δουλειά , που  τη  λέγαν “ λίχνισμα» , χρησιμοποιούσαν κάτι  ξύλινες πιρούνες, τις  οποίες ονόμαζαν “ δικούλια». Στο  τέλος , μάζευαν το  σχεδόν  καθαρό  σιτάρι στο  κέντρο του  αλωνιού κοντά στο  “ στρίαλο»  και  περίμεναν να  φυσήξει αέρας , για  να  καθαρίσει καλύτερα  το  σιτάρι . Τη  σοδειά  την μετρούσαν με  τενεκέδες . Μια οκά (μονάδα  μέτρησης της  εποχής) ισοδυναμούσε με 400 δράμια και  ένα  κιλό με  312,5  δράμια.

Θερισμός κάπου στην Κεντρική Κρήτη, 1939. Φώτο Nelly’s
tloypas
Μεταφορά των δεματιών στο αλώνι, Θεσσαλία photo Τάκης Τλούπας πηγη
img_000925255b225255d
Στοίβαγμα των θημωνιών στο αλώνι-Λιδορίκι 1960 (πηγη)
2525c22525b12525c22525bb2525c325258e2525c22525bd2525c22525b925255b125255d
Άπλωμα των σταχυών στο αλώνι-Λιδορίκι
Αλώνισμα στο χωριό Αχμέτ Αγά, με ροκάνες που τις σέρνουν άλογα, Προκόπι, στην Εύβοια Threshing in the village of Ahmet Aga (Prokopi) in Euboea from SCHWEIGER LERCHENFELD, Amand, (Freiherr von). Griechenland in Wort und Bild, Eine Schilderung des hellenischen Konigreiches, Leipzig, Heinrich Schmidt & Carl Günther, 1887 / Kettwig, Phaidon, 1992.

1b_lixnisma25255b225255d

diaf2525201207201125252001825255b125255d
Λίχνισμα στο αλώνι – Λιδορίκι

Εδώ βλέπουμε τα γεωργικά εργαλεία, το δρεπάνι που έκοβαν τα στάχυα και τα δικούλια με τα οποία ανακάτευαν το λιωμένο στάρι και το πετούσαν στον αέρα.

 

Advertisements

Ένα σχόλιο στο Ο Θερισμός και το Αλώνισμα μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s